Początki
Trekowe fanfilmy tworzone indywidualnie lub przez grupy fanowskie w USA powstawały już w końcu lat 60. zeszłego stulecia. Były na poziomie prostego zapisu wydarzeń rodzinnych. Pierwszą próbą osiągnięcia czegoś więcej był Paragon's Paragon (1974) Johna Cosentino, będący nieoficjalną adaptacją Spock Must Die! Jamesa Blisha - wczesnej powieści będącej spinoffem Star Treka. Film trwał godzinę i został nakręcony na taśmie 16 mm przy użyciu pełnowymiarowej scenografii mostka. Wykorzystał także szeroką gamę technik filmowych i efektów specjalnych przy budżecie ponad 2000 dolarów (ok. 12 000 dolarów w 2022 roku) i spotkał się z zainteresowaniem Fandomu.
Reguły prawne tworzenia fanfilmów
W pierwszych latach po emisji TOS zasady tworzenia fanfilmów nie były regulowane przez właściciela praw do marki Star Trek. Istotne restrykcje wprowadził w 1996 roku Viacom (który kupił w 1994 r. Paramount). Wysłał on do webmasterów witryn fanowskich pisma o koniecznym zaprzestaniu działalności stron, które zawierały jakiekolwiek klipy filmowe, dźwięki, insygnia lub inne materiały chronione prawami autorskimi. Wiele serwisów, szczególnie zamieszczających reklamy, zostało zamkniętych.
Po zakończeniu emisji serialu Enterprise podejście właściciela praw było bardziej liberalne. Powstały wtedy największe fanowskie filmowe produkcje (także z udziałem aktorów i osób profesjonalnie pracujących przy tworzeniu Star Treka). Nastąpiło odrodzenie ruchu stron fanowskich.
Zapowiedź produkcji serialu Discovery oraz ogromny sukces zbiórki internetowej dla fanprojektu Axanar spowodowały zmianę polityki Paramount/CBS na restrykcyjną oraz zaowocowały długim procesem sądowym z twórcami Axanaru. Zablokowało to produkcje i premiery bardzo wielu projektów na całym świecie.
W czerwcu 2016 r. Paramount wydał wytyczne dotyczące dopuszczalnych produkcji stworzonych przez fanów (jeśli chcą uniknąć procesu), które można podsumować następująco:
- 1. Fanprodukcje muszą być oryginalnymi historiami i być krótkie (łącznie mniej niż 30 minut na jedną fabułę).
- 2. Aktorzy i inne osoby uczestniczące w produkcji muszą być amatorami: nie mogą otrzymywać wynagrodzenia ani nie mogą być wcześniej pracownikami oficjalnych produkcji Star Treka.
- 3. Produkcje muszą mieć charakter niekomercyjny. Zbieranie funduszy przez zbiórki jest dozwolone do kwoty 50 000 USD, ale dystrybucja musi być bezpłatna i nie generować przychodów.
- 4. Nie można używać nielegalnych rekwizytów: użyte muszą być stworzone przez innych fanów lub być oficjalnymi gadżetami Star Trek.
- 5. Produkcje muszą być przyjazne rodzinie: bez wulgaryzmów, nagości, pornografii ani przedstawiania szkodliwych lub nielegalnych działań, takich jak używanie narkotyków.
- 6. Produkcje muszą zawierać zastrzeżenie wskazujące, że własność intelektualna Star Trek stanowi wyłączną własność CBS Studios. Co więcej, wytyczne ograniczają sposób, w jaki można używać nazwy Star Trek w nadaniu tytułu produkcji.
Powyższa historia wyjaśnia, że starsze fanfilmy są to często dłuższe wieloczęściowe fabuły, także z udziałem aktorów ze Star Treka. Te nowsze to obecnie najczęściej dwie krótkie części z udziałem amatorów.
Nasz dział fanfilmów
Jeśli znasz interesującą produkcję lub właśnie tworzysz własny trekowy fanfilm - zgłoś to do nas. Z miłą chęcią uzupełnimy listę.