Menu
close

Startrek.pl

USS Phoenix

USS Phoenix

Nauka i technika

Świat Star Treka bogaty jest w opisy technologii, napędów czy różnych anomalii. Zwykło się te fragmenty fabuł nazywać technobełkotem. To niezwykły wyróżnik tej serii, ponieważ bardzo często próbowano odwoływać się do naukowego futuryzmu lub śmiałych hipotez prawdziwej nauki, dbając przy tym o spójność podawanych wyjaśnień. Fikcyjna nauka i technologia występująca w serii Star Trek przez fandom nazywana jest treknologią

W samym uniwersum najbardziej prestiżowymi instytucjami naukowymi są: Wolkańska Akademia Nauk oraz ziemski Instytut Daystroma na Okinawie specjalizujący się w zaawansowanych technologiach, robotyce i sztucznej inteligencji.

Warp i napędy gwiezdne

  • Na jakiej zasadzie działają silniki impulsowe?

    Silniki impulsowe służą do przemieszczania się z prędkością podświetlną. Działają na zasadzie impulsu elektromagnetycznego, który wytwarza ciąg podobny do odrzutu, z tym, że bez potrzeby wyrzutu materii. Silniki te są napędzane z reaktorów fuzyjnych.

  • Napęd warp - co to takiego?

    Świat Star Treka nie istniałby bez tego napędu. Pozwala on na poruszanie się po galaktyce wszystkim statkom kosmicznym. Wynaleziony został w 2063 r. i umożliwia podróże z prędkością nadświetlną w tzw. podprzestrzeni.

    W Gwiezdnej Flocie paliwem jest katalizowana dilitem reakcja typu materia-antymateria (tylko takie zestawienie paliwa daje 100% zamiany masy w energię).

    Prędkość nadświetlną określamy w jednostkach warp (warp 1, warp 2 itd.). W The Original Series skala ta nie była ograniczona od góry, w The Next Generation i kolejnych serialach została ograniczona wartością warp 10 (która zgodnie z teorią jest nieosiągalna i oznacza nieskończoną prędkość).

  • Jak się ma warp 5 do warp 10 i czy istnieje warp 13?

    Jednostką prędkości nadświetlnej w Star Treku jest warp, w Polsce czasem nazywany "nadświetlną (to drugie brzmi lepiej, jednak pierwsze przyjęło się jako obowiązująca jednostka).

    Skala tej prędkości jest dość skomplikowanym dziełem. Zacznijmy od najprostszego - warp 1 to prędkość światła. Myli się jednak ten, kto uważa, że warp 2, 3 i 4 oznaczają wielokrotność prędkości światła. Gdyby tak było, trekowe statki latałyby po kosmosie miesiącami a nawet latami.

    Tak naprawdę, skala ta nie jest liniowa a szczegóły przedstawia poniższa tabela:

    WarpKrotność C
    11prędkość światła
    210
    339
    4102
    5214
    6392
    7656
    81024
    91516
    9,21649
    9,61909
    9,93053maksymalna prędkość Enterprise D
    9,9997198696prędkość komunikacji w podprzestrzeni
    9,9999199516maksymalna prędkość komunikacji w podprzestrzeni (po dopaleniu)
    10??????prędkość nieskończona?

    Dla zobrazowania: z prędkością warp 9,9997 można w ciągu 45 minut przelecieć 17 lat świetlnych. Prędkości ok. warp 9,9 są bardzo trudne do osiągnięcia, a jeszcze trudniejsze do utrzymania. Wiąże się to z rosnącym zapotrzebowaniem na energię, która przy takiej prędkości musi być naprawdę niewyobrażalna.

    Dla ścisłości należy dodać, że skala prędkości nadświetlnej uległa już raz "przepisaniu". Statki z serialu z lat sześćdziesiątych poruszały się zdecydowanie wolniej niż te z TNG i późniejszych, lecz mimo to, z ust Kirka też można usłyszeć "warp 9!". Skala prędkości z TOS różni się od skali z TNG. Michael Okuda podał kiedyś, że warp 9,8 z TNG byłby odpowiednikiem ok. warp 14 z TOS (chociaż w serialu tym nie osiągano takich prędkości).

    Nie bardzo wiadomo niestety, gdzie w tym wszystkim można umieścić serial Enterprise - trudno stwierdzić, z której skali korzystają twórcy serialu. Rozsądek podpowiada, że powinna to być skala z The Original Series, jednakże rozsądek niekoniecznie musi towarzyszyć twórcom Enterprise.

    Kto widział odcinek TNG: All Good Things... wie również, że w przedstawionej tam przyszłości 25 lat od roku 2368 - okręty Federacji będą latały z prędkością warp 13. Może to oznaczać, że skala ponownie uległa przepisaniu, zapewne dla ułatwienia życia kapitanom (warp 13 może oznaczać np. warp 9,9999999). Należy tez pamiętać, że całość przyszłości z All Good Things... mogła być wymysłem Q (w końcu za 25 lat nie będzie Enterprise-D z trzema gondolami, gdyż "oryginał" został zniszczony raptem rok później). Prędkości powyżej warp 10 pozostają więc jak na razie zagadką.

  • Mechanika napędu nadświetlnego

    Pomimo, iż nazwa "napęd nadświetlny" brzmi zgrabnie i wydaje się być pozornie słuszna - w końcu Enterprise w ciągu kilku godzin pokonuje odległość, którą światło pokonywałoby latami - jest jednak pewnym skrótem myślowym.

    Trekowe okręty rzeczywiście pokonują przestrzeń szybciej, niż byłoby w stanie dokonać tego światło, jednakże nie opiera się to na "przeganianiu światła".

    Słowo warp oznacza "zaginanie, zwijanie, wypaczanie" i odnosi się do zasady działania napędu "nadświetlnego". Napęd ten jest w stanie odkształcać przestrzeń, tworząc przejaw podprzestrzeni, dzięki czemu okręt pokonuje odległość szybciej niż światło, które przecież przestrzeni zaginać nie potrafi.

    Napęd nadświetlny (dla ułatwienia będziemy używać tego właśnie określenia) generuje wokół okrętu pole podprzestrzenne, co wymaga wykorzystania ogromnej energii. Energia ta jest zapewniana (w przypadku jednostek federacyjnych) przez reaktor materii/antymaterii. Najpierw więc trochę o nim.

    Czym jest antymateria? Otóż każda cząstka elementarna ma swój odpowiednik, który jednak różni się właściwościami fizycznymi. Spotkanie cząstki i antycząstki prowadzi do gwałtownej anihilacji (zniszczenia) obydwu, co wyzwala ogromną ilość energii (znacznie większą niż przy reakcji jądrowej lub termojądrowej).

    Obecne umiejętności technologiczne ludzkości umożliwiają stworzenie niewielkich ilości antymaterii, jednak jest tego zbyt mało, a możliwości kontrolowania takiej reakcji są zbyt ograniczone, by można było wykorzystać reakcję materii/antymaterii do zasilania czegokolwiek na poważnie.

    W Star Treku odpowiedzią na pytanie o kontrolę reakcji są kryształy dwulitu (zwanego też dilitem), niezwykłego pierwiastka, do którego właściwości należy przenikalność dla antymaterii w pewnych warunkach.

    Mianowicie w polu magnetycznym o wysokiej częstotliwości i ogromnej mocy (rzędu megawatów), kryształy dwulitu stają się częściowo "przeźroczyste" dla antymaterii. Oznacza to, że antymateria przepływa przez kryształy w sposób kontrolowany, bez reakcji z kryształami.

    Kryształy dwulitu umieszczone są w komorze reakcyjnej (w rdzeniu napędu), gdzie umożliwiają kontrolowaną reakcję anihilacji antymaterii (anty- deuteru), wstrzykiwanej do rdzenia od dołu, z materią (deuterem) wtryskiwanym z góry. Całość rdzenia objęta jest polem izolacyjnym (ang. containment field), które jest silnym polem magnetycznym uniemożliwiającym zetknięcie się cząstek i antycząstek ze ścianami komory.

    W reakcji powstaje niewyobrażalna wręcz ilość energii, oraz tzw. plazma napędowa. Plazma ta kierowana jest do cewek napędowych znajdujących się w gondolach. Cewki są odpowiedzialne za tworzenie wokół okrętu silnego, asymetrycznego pola podprzestrzenego (warp field).

    Plazma jest w odpowiednich momentach wstrzykiwana w przestrzeń między cewkami, co daje efekt "nawarstwiania" się pola podprzestrzennego, popychając okręt naprzód.

    Pole podprzestrzenne otacza okręt w postaci specyficznych "pęcherzy", których punkt wspólny znajduje się w maszynowni. Kształt okrętu ma wpływ na wydajność pola, stąd charakterystyczne kształty trekowych jednostek.

    Oba pęcherze pola podprzestrzennego nachodzą na siebie z prędkościami bliskimi prędkości światła. Interakcja obu pól, połaczona ze specjalnym oddziaływaniem na podprzestrzeń umożliwia zagięcie przestrzeni i dotarcie do celu z prędkością względnie większą od prędkości światła.

    Pole podprzestrzene jest także odpowiedzialne za zmniejszenie masy inercyjnej okrętu, co pomaga w manewrowaniu. Aby okręt pozostał w nadświetlnej (czyli leciał z prędkością względnie większą od prędkości światła), konieczne jest ciągłe dostarczanie energii.

    W wypadku odcięcia zasilania okręt wychodzi z podprzestrzeni do "normalnej" przestrzeni, zwalniając do prędkości podświetlnej. Radą na to może być użycie cewek podtrzymujących pole (w coś takiego są wyposażone torpedy fotonowe i kwantowe), dzięki czemu obiekt może przez pewien czas utrzymać prędkość mimo braku własnego napędu.

    Autor: Piotr Pajerski

  • Dilit zwany też dwulitem

    Dilit jest rzadkim pierwiastkiem występującym w niewielu znanych Federacji miejscach w Galaktyce. Występuje najczęściej w formie kryształów w rudach dilitu. Planety, gdzie prowadzone jest przemysłowe wydobycie, są zniszczone ekologicznie przez rabunkową gospodarkę górniczą.

    Przedrostek di- (dwu) nie odnosi się do budowy atomowej lecz do podprzestrzennych właściwości.

    Dilit wykorzystywany jako katalizator w reaktorach, w których iniektor dostarcza materię i antymaterię do komory dilitu, gdzie obie substancje mieszają się i reagują a kryształy dilitu kontrolują reakcję.

    Aby dilit prawidłowo, przewidywalnie i stabilnie służył jako katalizator tej reakcji musi być wcześniej podany procesowi rafinacji. Właściwości dilitu w reaktorach ulegają zużyciu. Na krótki czas można to kompensować rekrystalizacją lub wzbogacaniem.

    Dilit jest też naturalnym magazynem ogromnych energii, stąd służy także do jej wytwarzania.

  • Co to jest kolektor Bussarda i do czego służy?

    Kolektory Bussarda, służą do zbierania wodoru z przestrzeni kosmicznej, gdy okręt lęci z prędkością nadświetlną i magazynowania go na okręcie w postaci deuteru. Zebrany deuter jest następnie wykorzystywany w reakcjach materii/antymaterii.

    Kolektory są umieszczane na gondolach dlatego, gdyż to miejsce zapewnia najlepszą efektywność pracy. Wszystkie federacyjne okręty posiadają kolektory Bussarda. Część z nich (np. klasy Constitution) też była w nie wyposażona, tyle tylko, że schowano je w głębi gondoli i nie było ich widać.

  • Po co na okrętach są deflektory?

    Deflektory nawigacyjne na okrętach Gwiezdnej Floty służą do generowania osłon nawigacyjnych i bojowych.

    Bez osłon nawigacyjnych, podczas lotu nadświetlnego okręt byłby narażony na zderzenia z mikrometeorytami, a bez osłon bojowych na zniszczenie przez wroga.

    Deflektory są także podstawą sensorów, a jako spory przekaźniki energetyczne, mogą mieć dziesiątki różnych zastosowań.

    Okręty innych cywilizacji również posiadają deflektory, ale bywają one schowane wewnątrz kadłuba lub występują w postaci siatki naniesionej na kadłub. Deflektor nie musi znajdować się na przedzie statku, jednak takie umiejscowienie zapewnia najwydajniejszą pracę.

  • Co widać z okna przy nadświetlnej?

    Każdy zastanawiał się chyba, czym są te piękne smugi, które widać przez okno Enterprise, gdy ten mknie nadświetlną?

    Nie są to gwiazdy. Albo są. Nigdy nie zostało to wyjaśnione. Jeśli są to gwiazdy, to na pewno ich ruch nie odzwierciedla prędkości okrętu, bo smugi przesuwają się zbyt szybko.

    Najpewniejszą hipotezą jest ta, która twierdzi, że gwiazdy umykające w tył przy prędkościach nadświetlnych po prostu strasznie fajnie wyglądają, więc wprowadzono taki a nie inny efekt.

    Inna hipoteza jest ciekawsza. Według niej owe smugi to nie gwiazdy, tylko przejaw jakiegoś rodzaju cząstek, które reagują z granicami pola podprzestrzennego. Może tak, może nie.

    Kolejna teoria mówi, że smugi są wizualnym przejawem zwykłej przestrzeni w podprzestrzeni (cokolwiek to znaczy). Ponownie może tak, może nie.

    Wszelkie inne "ruchome gwiazdki", które widać podczas lotu (nie te rozmazane), mogą być meteoroidami (bryłkami kosmicznego śmiecia z komet i asteroidów).

    Autor: Piotr Pajerski

  • Transwarp - co to takiego?

    Dobre pytanie!

    Pierwszym okrętem, który miał być wyposażony w napęd transwarp był USS Excelsior NX-2000 (patrz film: Star Trek III: The Search for Spock). Wkrótce jednak projekt tego napędu został uznany za niewypał i zarzucony.

    Czym jednak jest transwarp? Czy to po prostu podróż z prędkością jeszcze większą od prędkości nadświetlnych?

    Michael Okuda, jeden z ojców treknologii powiedział kiedyś: "tak naprawdę to nie wiemy". Maksymalna nadświetlna to warp 10 - tzw. prędkość nieskończona - taka, w której okręt znalazłby się we wszystkich miejscach wszechświata jednocześnie. Według federacyjnych teorii jest to prędkość niemożliwa do osiągnięcia (chociaż jeden z odcinków Voyagera przeczy temu stwierdzeniu).

    Istnieje teoria, że napęd transwarp wykorzystuje jakby "głębszą warstwę" podprzestrzeni. Owa warstwa, jest dla podprzestrzeni tym, czym podprzestrzeń jest dla zwykłej przestrzeni. Trans- podprzestrzeń? Być może.

    Po raz kolejny (po Excelsiorze), napęd transwarp pojawił się w odcinku TNG: Descent, w którym Borg używali "kanałów transwarp" by przyspieszyć lot (i to nieźle, przelecenie 65 lat świetlnych zabrało Enterprise kilka sekund). Kanały te to coś w rodzaju sztucznie tworzonych korytarzy podprzestrzennych. Kanały transwarp są prawdopodobnie tunelami w podprzestrzeni (analogicznie - korytarze podprzestrzenne są tunelami w przestrzeni) co umożliwia całkowite ominięcie ograniczeń napędu nadświetlnego. Wydaje się, że raz otwarty kanał taki pozostaje na miejscu, umożliwiając wielokrotny przelot tam i z powrotem. Kanał otwiera się po wysłaniu specjalnej sygnatury tachionowej, po otwarciu zaś "wsysa" okręt.

    Tworzenie kanałów transwarp leży poza możliwościami Gwiezdnej Floty, aczkolwiek Enterprise był w stanie wykorzystać kanał po zarejestrowaniu sygnatury tachionowej używanej przez Borg. Przelot przez taki kanał jest ok. 20 razy szybszy niż zwykły lot nadświetlny.

    Autor: Piotr Pajerski

  • Dilitowy napęd protogwiezdny USS Protostar

    Prototypowy, pierwszy w swojej klasie, okręt USS Protostar (w polskiej wersji językowej USS Protogwiazda) posiada trzy systemy napędu: klasyczny warp 9,97; transwarp oraz eksperymentalny proto-warp.

    Ten ostatni czyli napęd protogwiezdny zwany też protoskokiem polega na wykorzystaniu energii bardzo małej protogwiazdy.

    Aby osiągnąć proto-warp USS Protostar musi najpierw podróżować z maksymalną regularną prędkością warp przy warp 9,97, następnie wysunąć trzecią gondolę, ponownie skonfigurować dwie gondole warp w niższych pozycjach i na koniec włączyć protonapęd.

    W jednym protoskoku można przebyć cztery tysiące lat świetlnych.

    Gdy napęd proto-warp jest wyłączony wymaga priorytetowo znacznej ilości energii z reaktorów prawdopodobnie klasycznego napędu warp, aby utrzymać w polu ochronnym/izolacyjnym protogwiazdę.

    W tym pośrednim sensie jest to napęd uzupełniający dla podstawowego dilitowego napędu warp.

    Prototypowy USS Prorostar to główne miejsce akcji animowanego serialu Star Trek: Prodigy (w polskiej wersji językowej Star Trek: Protogwiazda).

  • Niedilitowy napęd Romulan zasilany ze sztucznej osobliwości kwantowej

    Romulanie rozwinęli swoją technologię warp w sposób odmienny niż światy Federacyjne. Prawdopodobnie mogło to wynikać z historii rozwoju ich technologii maskującej ale nie jest to do końca jasne.

    Podstawowym elementem wyróżniającym napęd warp Romulan jest jego źródło energii czyli sztuczna osobliwość kwantowa. Romulanie nie korzystają z komory mieszania materii i antymaterii stabilizowanej katalizatorem zatem nie wykorzystują dilitu.

    Specyficzną cechą napędu warp Romulan jest, że w przypadku awarii może on powodować lokalne zaburzenia temporalne. Widzimy to w odcinkach TNG Face of the Enemy i DS9 Visionary.

    Z zupełnie niejasnych przyczyn ta technologia po wydarzeniach tak zwanego Zapłonu w 3069 roku jest zapomniana lub zarzucona nie tylko wśród światów Federacji ale nawet u bezpośrednich potomków Romulan.

    Sytuację tę przedstawia trzeci sezon Star Trek Discovery pokazujący sytuację w nieomal upadłej Federacji i na planecie Ni'Var dawnym Wolkanie, gdzie mieszkają zjednoczeni potomkowie Wolkan i Romulan w okresie tuż przed odkryciem w 3189 roku przyczyny zjawiska Zapłonu.

  • Niedilitowy napęd zarodnikowy USS Discovery

    W eksperymentalny organiczny napęd zarodnikowy (spore drive) wyposażone zostały dwa bliźniacze konstrukcyjnie statki USS Discovery oraz USS Glenn. Projekt napędu był autorstwa między innymi Paula Stametsa i on po uszkodzeniu i zniszczeniu napędu na USS Glenn jako jedyny prowadził prace nad jego rozwojem.

    Napęd zarodnikowy nie wykorzystuje syntezy typu materia-antymateria stąd jest niezależny od katalizatora tej reakcji czyli dilitu.

    Istotą konstrukcji jest wykorzystanie tzw sieci grzybni, która okala i jest rozprzestrzeniona w całym znanym wszechświecie, mirrorze jak i innych wszechświatach. Umożliwia natychmiastowe przemieszczenie się na dowolną odległość przy relatywnie bardzo niskim zużyciu nakładu energii bez użycia podprzestrzeni a z użyciem rodzaju płaszczyzny grzybni Prototaxites stellaviatori.

    Stamets w wyniku swoich badań twierdzi, że na poziomie kwantowym sieci grzybni nie ma różnicy między fizyką a biologią a konkretnie na tym, że zarodniki grzybni są nie tylko prekursorami panspermii, ale także budulcem energii w całym wszechświecie.

  • Zapłon czyli o pangalaktycznym wyłączeniu warp

    Zapłon (The Burn) to katastrofalne wydarzenie (serial Discovery) obejmujące całą galaktykę, które miało miejsce około 3069 roku, podczas którego większość oczyszczonego rafinowanego dilitu w tajemniczy sposób stała się krytycznie obojętna, powodując detonację każdego aktywnego rdzenia warp. Możliwe że zobojętnieniu uległy też niektóre rudy dilitu o odpowiednio wysokim stopniu czystości i gęstości.

    Wydarzenie Zapłonu spowodowało powszechną śmierć i zniszczenia, czyniąc dilit jeszcze bardziej poszukiwanym zasobem. A już przed Zapłonem rudy dilitu był niezwykle rzadką substancją w trzecim tysiącleciu.

    Zapłon doprowadził niemal do upadku Zjednoczonej Federacji Planet ze względu na praktyczne zniszczenie floty i nagłe pozbawienie całej cywilizacji galaktycznej możliwości podróży warp i wzajemnego kontaktu. Niewątpliwie powstały też problemy natury energetycznej przez brak możliwości budowy nowych reaktorów typu materia-antymateria wykorzystujących dilit do celów cywilnych.

    Z nieokreślonych bowiem powodów Zjednoczona Federacja Planet ani żadnen z członków tej organizacji nie podjęli się budowy okrętów zasilanych w niedilitowe napędy warp, które były historycznie znane z zamierzchłej przeszłości. W szczególności zapomniana została technologia Romulan wykorzystująca sztuczną osobliwość kwantową (zamiast reaktora typu materia-antymateria z katalizatorem w postaci dilitu) do produkcji niezwykle wysokich energii potrzebnych do między innymi wytwarzania pola warp.

  • Napęd ścieżkowy

    Zapłon zniszczył bezpowrotnie galaktyczne zasoby dilitu stosowanego dla uzyskiwania energii niezbędnej dla klasycznych napędów warp. Z kolei technologia napędu zarodnikowego ze względu na problemy ze specyfiką wymagań wobec nawigatora została zarzucona.

    Federacja w związku z powyższym rozwinęła nową technologię napędu ścieżkowego (pathway drive), która okazała się szybsza niż napęd transwarp Breenów ale nieznacznie wolniejsza niż napęd zarodnikowy.

    Wahadłowiec UFP-99 podczas lotu z napędem scieżkowym.

    Eksperymentalny napęd został zainstalowany w wahadłowcu UFP-99, dzięki któremu ambasador Saru zdołał przechwycić drednot Primarchini Tahal.

#

Przestrzeń podróży gwiezdnych

  • Czym jest podprzestrzeń?

    Według "Star Trek Encyclopedia" jest to inne kontinuum (mówiąc po ludzku - inny wymiar), które rządzi się innymi prawami fizyki niż nasza" przestrzeń.

    Podprzestrzeń można rozumieć jako swego rodzaju "medium", w którym istnieje nasza czasoprzestrzeń. Podprzestrzeń może przejawiać się (i praktycznie bezustannie się przejawia) w normalnej przestrzeni. Praktycznie każde wyzwolenie większej ilości energii pozostawia ślady podprzestrzenne.

    Podprzestrzeń jest dosłownie wszędzie; można tworzyć z niej pole (wymusić przejaw podprzestrzeni), czasem pojawiają się wyrwy podprzestrzenne, podprzestrzenne fale uderzeniowe i podobne, zwykle niebezpieczne zjawiska. Przejawy podprzestrzenne odmieniają właściwości fizyczne obiektów w zwykłej czasoprzestrzeni.

    Pomiędzy podprzestrzenią, a znaną nam przestrzenią istnieje swego rodzaju bariera. Prawdopodobnie to właśnie przełamanie tej bariery powoduje charakterystyczny błysk podczas skoku w nadświetlną.

    Podprzestrzeń, w przeciwieństwie do naszej czasoprzestrzeni nie stosuje się do praw relatywistycznych. Podprzestrzeń posiada swój własny, unikalny system punktów odniesienia, a każdy obiekt objęty polem podprzestrzennym stosuje się do punktów odniesienia podprzestrzeni.

    Autor: Piotr Pajerski

  • Cząsteczka Omega jako zagrożenie dla podróży gwiezdnych

    Cząsteczka Omega zaburza podprzestrzeń, uniemożliwiając wytworzenie pola warp. Stąd UFP podjęła specjalne kroki.

    Dyrektywa Omega została stworzona w celu ochrony nie tylko Federacji, ale całej Galaktyki. Ochrony przed zagrożeniem ze strony zjawiska molekuly/cząsteczki Omega.

    Zsyntetyzowano ją w połowie XXII wieku, dokonał tego fizyk Gwiezdnej Floty prof. Ketteract. Jego odkrycie, jak się później okazało, zawierało więcej czystej energii niż rdzeń warp. Teoretycznie, niewielki łańcuch tych cząsteczek mógłby podtrzymać egzystencję cywilizacji.

    Nie wiadomo, czy Ketteract chciał uzyskać nowy rodzaj źródła energii, czy po prostu broń. Dość wiedzieć, że stworzona przez niego cząsteczka istniała tylko ułamek sekundy przed destabilizacją rozszczepieniem. Jego badania toczyły się w tajnej placówce badawczej w sektorze Lantaru.

    Profesor Ketteract i stu dwudziestu sześciu naukowców zginęło w tym incydencie. Oddziały ratunkowe przybyłe na miejsce katastrofy odkryły niespodziewany skutek uboczny. Na przestrzeni kilkunastu lat świetlnych pojawiły się wyrwy i pęknięcia podprzestrzeni. Do dzisiejszego dnia nie jest możliwe utworzenie stabilnego pola warp w tym sektorze. Podróż jest możliwa jedynie poniżej prędkości światła.

    Cząsteczka Omega niszczy podprzestrzeń. Reakcja łańcuchowa kilkudziesięciu molekuł mogłaby zniszczyć podprzestrzeń w całym kwadrancie, a cywilizacje kosmiczne przestałyby istnieć.

    Zorientowawszy się w rozmiarach zagrożenia Dowództwo Gwiezdnej Floty utajniło wszelkie informacje o zjawisku Omega. Powyższe informacje przeznaczone zostały jedynie dla oczu Kapitanów Gwiezdnej Floty i Oficerów Flagowych.

  • Łączność podprzestrzenna

    W Star Trek stosowane jest tzw. radio podprzestrzenne, które dzięki wykorzystaniu podprzestrzeni, umożliwia ominięcie ograniczeń nakładanych przez prędkość światła.

    Sygnał jest przesyłany poprzez wytworzenie zaburzeń podprzestrzeni, które rozchodzą się podobnie jak zwykłe fale elektromagnetyczne, z ta jednak różnicą, że podprzestrzeń nie jest ograniczona naszymi prawami fizyki. Dostarczenie dużej porcji energii umożliwia przesłanie fali podprzestrzennej na znaczne odległości.

    Istnieje jednak problem degradacji sygnału. Otóż, po pewnym czasie, sygnał ulega rozproszeniu, zaś pozostała energia rozchodzi się jako zwykłe promieniowanie elektromagnetyczne. Wyjściem z sytuacji jest wysłanie silniejszego sygnału, jednakże i to ma swoje ograniczenia. Zbyt duża ilość energii spowoduje całkowite "oderwanie się sygnału od naszej czasoprzestrzeni.

    Z tego powodu Gwiezdna Flota, a także inne cywilizacje, zmuszone są do umieszczania co 22 lata świetlne specjalnych przekaźników podprzestrzennych, które wzmacniają sygnał i przesyłają go do kolejnej stacji przekaźnikowej, umożliwiając w efekcie szybką komunikację.

    Jak szybką? W idealnych warunkach, przy wykorzystaniu przekaźników jest to warp 9.9999. Jest to sześćdziesiąt razy szybciej, niż jest w stanie lecieć najszybszy statek, przynajmniej przy tradycyjnym wykorzystaniu technologii nadświetlnej. Jak widać, nie jest to "natychmiastowa" łączność, choć w serialach nieraz wydaje się taką być.

    Autor: Piotr Pajerski

  • Czym są tunele podprzestrzenne?

    Jednym z "cudów" wszechświata Star Treka są tzw. tunele podprzestrzenne (z ang. wormhole, co oznacza dosłownie tunelik drążony przez robaka w jabłku lub innym owocu).

    Angielskojęzyczna nazwa bardzo obrazowo pokazuje, czym są takie tunele; to korytarze łączące odległe miejsca w przestrzeni, pozwalające na zaoszczędzenie czasu potrzebnego na tradycyjną, czy nawet nadświetlną podróż.

    Oczywiście w świecie Star Treka, najbardziej znanym takim tunelem jest bajorański korytarz łączący Kwadrant Gamma z Kwadrantem Alfa (okolice stacji Deep Space Nine).

    W historii Star Treka pojawiło się jeszcze kilka innych takich tworów, które prowadziły nie tylko do innych obszarów w przestrzeni, ale i umożliwiały podróż w czasie.

    Autor: Dexter.

  • Co wyróżnia tunel przy Deep Space Nine?

    Również w świecie Star Treka tunele takie jak ten przy DS9 nie są popularnym środkiem transportu ludzi, statków czy towarów. Dzieje się tak dlatego, iż większość tuneli, na jakie natrafiły załogi statków Federacji i innych ras, były niestabilne.

    Tunel podprzestrzenny wymaga dla swego istnienia olbrzymich ilości energii lub występowania nietypowych form materii. A z tym nawet w XXIV wieku jest niestety krucho.

    Poza tym użycie takiego niesprawdzonego tunelu mogłoby okazać się dramatyczne w skutkach. Jeśli tunel poruszałby się w przestrzeni i jego końce nie byłyby zakotwiczone na stałe do określonych miejsc w kosmosie, wysoce prawdopodobne byłoby, że nigdy nie wrócilibyśmy do miejsca startu, a i ostateczny cel naszej podróży nie byłby do końca znany.

    Niebiańska Świątynia (Celestial Temple) - jak nazywają swój korytarz Bajoranie cechuje się tą rzadką własnością, jaką jest stabilność. Korzystając z niego wiadomo, że rozpoczynając podróż w Kwadrancie Alfa dotrze się do ustalonych koordynatów w Gammie i na odwrót.

    Autor: Dexter.

  • Jakie inne tunele podprzestrzenne występowały w Star Treku?

    Tuneli podprzestrzennych było sporo i miały różne formy. By przypomnieć najbardziej znane, można wymienić:

    -Tunel łączący Kwadrant Delta z Kwadrantem Alfa, lecz cofający się w czasie o około 70 lat (VOY: Eye Of The Needle).

    -Wir temporalny (temporal vortex) z filmu First Contact, którego Borg i Enterprise-E użyli, by przenieść się w czasie, do XXI wieku.

    -Używany przez Borg napęd transwarp; choć jego działanie nie jest do końca objaśnione wydaje się, że statki Borg wytwarzają krótkotrwale istniejące tunele podprzestrzenne, by podróżować znacznie szybciej niż, jest to możliwe ze zwykłym napędem nadświetlnym.

    -Barzański tunel podprzestrzenny, prowadzący z Kwadrantu Alfa do kwadrantu Delta, który okazał się niestabilny (odcinki TNG: The Price i VOY: False Profits).

    Autor: Dexter.

  • Czy tunele podprzestrzenne naprawdę istnieją?

    Tunele podprzestrzenne interesują również poważnych współczesnych naukowców i to nie ze względu na podróżowanie z prędkościami nadświetlnymi czy podróże w czasie, ale z uwagi ich powiązanie z tzw. ujemną energią i egzotyczną materią. Zgodnie z obecnym stanem wiedzy, nasz wszechświat można traktować jako czterowymiarową czasoprzestrzeń, gdzie do trzech wymiarów materialnych dodany jest jeden wymiar czasowy. Zgodnie z teorią względności Alberta Einsteina i teoriami mechaniki kwantowej obecność dużej masy może zakrzywić znaną nam przestrzeń fizyczną. Nie zawsze jednak jesteśmy w stanie stwierdzić takie zakrzywienie.

    By objaśnić to zjawisko wyobraźmy sobie, że jesteśmy mikroskopijnymi dwuwymiarowymi (płaskimi) stworami żyjącymi na olbrzymiej rozciągniętej gumowej membranie. Jeśli na naszej membranie umieścimy duży obiekt, np. piłkę (odpowiednik planety lub gwiazdy) to spowoduje ona odkształcenie naszej dwuwymiarowej przestrzeni. Dla małych, dwuwymiarowych stworów poruszających się po tej płaszczyźnie odkształcenie pozostanie jednak niezauważalne, gdyż podróżując nawet w pobliżu masy, świat jest dla nich płaski. Dla istot takich naturalne będzie, że najkrótszą drogą łączącą dwa punkty leżące na przeciwległych stronach odkształcenia będzie linią prostą.

    W trójwymiarowej rzeczywistości prosta będzie parabolą lub inną krzywą i nie będzie najkrótszą drogą. Gdy jednak spojrzymy na ten dwuwymiarowy wszechświat z trzeciego wymiaru okaże się, że droga wokół masy po półkolu będzie krótsza (z tego korzysta się używając tradycyjnego napędu nadświetlnego). Z trójwymiarowej perspektywy możemy stwierdzić, że jeśli połączymy nitką te dwa punty i będziemy mogli przejść po nitce (odpowiedniku tunelu) leżącej poza naszym wszechświatem, to zaoszczędzimy sporo drogi. Tak właśnie działają tunele podprzestrzenne.

    Pierwsze poważne rozważania na temat tuneli wykluczały je jako twory mogące zaistnieć realnie. Kolejne rozważania tych problemów pokazały jednak, że takie korytarze mogą istnieć, lecz pozostawałyby niestabilne i ich istnienie trwałoby przez ekstremalnie krótkie okresy czasu. Rozwiązaniem tego problemu jest jednak istnienie tzw. "egzotycznej materii" i związanej z nią po części ujemnej energii. Gdybyśmy dysponowali egzotycznym rodzajem materii, która wykazywałaby się ujemną energią (powstałaby odpychająca siła grawitacyjna) istnienie tunelu mogłoby zostać ustabilizowane.

    Istnienia, a raczej konieczności istnienia ujemnej energii, dowodzą pewne doświadczenia związane z fluktuacjami próźni. Wydaje się, że obecność tej formy energii i materii jest konieczna, choć trudno pogodzić to z innymi prawami fizyki. Niemniej przy obecnym tempie rozwoju fizyki teoretycznej, doświadczalnej (zwłaszcza fizyki cząstek elementarnych) oraz technik obserwacyjnych w astronomii ostateczne rozstrzygnięcie czy tunele mogą istnieć i czy będziemy je mogli jakoś wykorzystywać, może okazać się kwestią jedynie następnych kilkunastu lat. Pozostaje nam jedynie czekać w nadziei na dobre nowiny ze świata fizyki.

    Problematykę tuneli podprzestrzennych i innych technologii występujących w Star Trek opisują dostępne w Polsce książki znanego fizyka-trekkera Lawrence'a M. Kraussa pt. "Fizyka podróży międzygwiezdnych" i "Tajemnice kosmosu". Warto także rzucić okiem na książkę "Hiperprzestrzeń", autorstwa Michio Kaku (wszystkie trzy pozycje wydało wydawnictwo Prószyński i s-ka).

    Autor: Dexter

  • Dokładność wyznaczania pozycji gwiezdnej

    Okręty Federacji dzięki łączeniu obszernej bazy danych z informacjami z wyspecjalizowanych czujników pokładowych potrafią określić swoją dokładną pozycję.

    USS Enterprise był zdolny obliczyć swoją pozycję względem centrum Galaktyki, bądź każdego innego obiektu jak np. Ziemia, z dokładnością do 10 km. Nawet w wysokich prędkościach warp statek zdolny był określić swoje położenie z dokładnością do 100 kilometrów. Podczas dokładnego manewrowania, jakie jest nieodzowne podczas np. dokowania, Enterprise był zdolny manewrować i ustawić się w odpowiedni sposób z dokładnością do 2,75 centymetra.

    Autor: Tuvok.

  • Nawigacja kosmiczna

    Działania nawigacyjne, m.in. na Enterprise, zwyczajowo były wykonywane za pomocą konsoli nawigacyjnej, kiedy to dowódca podawał miejsce docelowe, bądź kurs na jeden z pięciu możliwych sposobów.

    Najprostszą metodą wyznaczania kursu jest podanie nazwy punktu docelowego, wtedy, po wprowadzeniu tej nazwy ze stanowiska nawigacyjnego, komputery statku sprawdzają nawigacyjną bazę danych i automatycznie wyznaczają trajektorię lotu. Takim punktem docelowym może być niemal wszystko - jeśli jest nim obszar tak wielki jak np. sektor, komputer pokładowy zawsze wyznacza kurs na środek tego obszaru.

    Nierzadkim zjawiskiem było wyznaczanie jako punkt docelowy obiektu ruchomego, np. okrętu. Tak długo, jak obiekt ten był w zasięgu czujników, komputer mógł wyznaczyć kurs przechwytujący. Ten rodzaj akcji wymagał, aby oficer nawigacyjny (sternik) wprowadził czas przechwycenia, bądź ustalił prędkość, aby komputer, opierając się na tych wytycznych, mógł wyznaczyć kurs.

    Autor: Tuvok.

  • Podawanie współrzędnych i zmiana położenia

    Polecenia odnośnie celu bądź kierunku mogły być również podawane np. poprzez podanie koordynatów. Jednakże ta metoda nawigacji była rzadko stosowana z uwagi na to, że wymagało to sprawdzenia, bądź wyliczenia tychże współrzędnych.

    Rozkazy nawigacyjne mają różną formę, często dawane są jako polecenie zmiany kierunku, czyli położenia względem np. centrum Galaktyki. Mechanizm orientacyjny, na podstawie którego zmienia się kurs, jest prosty składa się z dwóch figur będących prostopadłymi względem siebie płaszczyznami, których wspólnym środkiem jest sam okręt. Jedna z płaszczyzn (koło) była względem statku pozioma, druga pionowa. Każda z nich dzieliła się na 360 stopni, gdzie 0 stopni (punkt wspólny obu kół) było dokładnie przodem statku, a 180 stopni (również wspólny punkt) tyłem.

    Przyjmijmy, że Picard wydał rozkaz "kierunek 000 na 0". W tym wypadku Enterprise utrzymałby swój obecny kurs. Na poziomej płaszczyźnie wartości wzrastały od prawej do lewej strony względem statku (czyli do sterbury), a na pionowej od góry do dołu.

    Np. rozkaz "kierunek 150 na 0" oznacza, że statek obróci się 150 stopni w prawo (płaszczyzna pozioma), nie zmieniając "wysokości" (płaszczyzna pionowa), z kolei "kierunek 150 na 20" oznacza, że statek oprócz "skrętu w prawo o 150 do sterburty, dodatkowo podniesie "nos" (czyli "wzniesie się") o 20 stopni na płaszczyźnie pionowej.

    Nieco inną, ale ideowo podobną metodą było opieranie się na dwóch liniach "łączących" statek z centrum Galaktyki, gdzie podanie współrzędnych "000 na 0" oznaczało skierowanie statku dokładnie w środek galaktyki.

    Ta metoda podobna jest do tej używanej na statkach morskich, gdzie zamiast centrum galaktyki, kierunek "000 na 0" oznaczałoby kurs na biegun północny.

    Autor: Tuvok.

  • Gwiezdna kartografia

    Instrukcje i wytyczne dawane sternikowi mogą być w miarę proste, jednak obliczanie optymalnego kursu na ogromne odległości jest rzeczą niełatwą. Z tego prostego powodu, iż podobnie jak Galaktyka, ciała stale, mgławice, czy jakiekolwiek inne obiekty są w ciągłym ruchu, wszystkie we własnym unikalnym kierunku, dlatego też obserwacja obiektów znajdujących się na kursie jest rzeczą czasochłonną, a do samego kursu często trzeba wnosić poprawki.

    Pomimo tych trudności Federacja stworzyła dosyć obszerną mapę przestrzeni za pomocą informacji pobieranych z wszelakiej maści czujników, statków, sond i placówek. Informacje te pobierane są na bieżąco, co zapewnia względną aktualność mapy.

    Oddział Gwiezdnej Kartografii Gwiezdnej Floty (Starfleet's Stellar Cartography Division) zna pozycję gwiazd, całych systemów i innych obiektów położonych o wiele dalej niż miejsca, do których dotarły statki Federacji. Konstrukcje takie jak Argus Array, umiejscowione na obrzeżach przestrzeni Federacji, pobierają dane o pozycji oraz ogólnej aktywności systemów oddalonych od siebie o lata świetlne od poznanej przestrzeni. Te dane są na bieżąco uaktualniane i przesyłane do różnych placówek federacyjnych.

    Sama Gwiezdna Flota również zajmuje się uaktualnianiem tego typu danych, poprzez regularne wysyłanie sond i statków dalekiej eksploracji do "nowych" regionów przestrzeni kosmicznej. Statki te, czy też sondy, pobierają szczegółowe dane, które później zostają przesłane na inne okręty czy placówki za pomocą podprzestrzennego radia.

    Dla przykładu - departament Gwiezdnej Kartografii na Enterprise stale zaangażowany był w obserwację zmian ruchu obiektów kosmicznych. Kiedy Enterprise znajdował się w pobliżu np. jakiejś stacji, poszczególne logi odnoszące się do kartografii zostawały przekopiowane do komputera stacji i przesyłane do odpowiednich komórek Gwiezdnej Floty, a później wszystkich (w miarę możliwości) statków Federacji.

    Takie działanie obowiązywało także pozostałe statki, co zapewniało stosunkowo częstą aktualizację danych. Jeśli jednak nowe dane nie zostały dostarczone wskutek пр. awarii, komputery opierały się na symulacjach i przewidywaniach ruchu obiektów kosmicznych z większą lub mniejszą dokładnością.

    Informacje, które Enterprise regularnie otrzymywał za pośrednictwem pokładowych czujników i sensorów, kompilowane były z danymi otrzymanymi z bazy danych Gwiezdnej Floty, dzięki czemu dokładność np. ustalania optymalnego kursu znacznie wzrastała. Enterprise jest wyposażony w sensory różnego przeznaczenia i klasy, które zapewniały otrzymywanie danych nawet w skrajnie ekstremalnych warunkach jak burze magnetyczne, czy wysokie promieniowanie. Załoga Enterprise zawsze jednak ustala kurs omijający niebezpieczne obiekty (jak np. gwiazdy), który to kurs podlega ciągłej korekcie, kiedy tylko udostępniane są nowe dane.

    Autor: Tuvok.

  • Co to są kwadranty? Czym różni Kwadrant Alfa od Kwadrantu Delta?

    Cała galaktyka podzielona jest na cztery kwadranty, mające kształt 1/4 koła.

    Kwadrant Alfa to obszar m.in. Federacji, tu znajdują się planety: Ziemia, Wulkan, Bajor, Kardasja Jeden, Kronos, Ferenginar i wiele innych, a także stacja Deep Space Nine.

    W Kwadrancie Beta znajduje się Romulus i Strefa Neutralna, Risa, Khitomer i J-25, miejsce pierwszego kontaktu z Borgiem.

    Kwadrant Gamma to obszar Dominium, tutaj prowadzi tunel podprzestrzenny, którego drugi koniec znajduje się w pobliżu stacji Deep Space Nine.

    Kwadrant Delta to najmniej znany obszar galaktyki, gdzie przez przypadek w roku 2371 trafił USS Voyager. Stąd też pochodzi Borg, Hirogeni i parę innych gatunków.

  • Mapy galaktyki

    Trójwymiarowa mapa Kwadrantu Alfa, brakuje granic terytorialnych poszczególnych sojuszy. Zaznaczono wszystkie główne planety. Mapa była widoczna na ścianie kwatery w serialu Deep Space Nine, m.in. w odcinku Cardassians.

    ***

    Bardzo dobra i szczegółowa mapa przedstawiająca terytorium Federacji, a także sąsiadujących z nią mocarstw. Posiada nazwy planet i gwiazd, terytoriów, a także daty pierwszych kontaktów z innymi rasami.

    ***

    Dwuwymiarowa mapa okolic stacji Deep Space Nine

    ***

    Trójwymiarowa mapa bajorańskiego układu słonecznego.

    ***

    Mapa czterech kwadrantów. Przedstawia także uproszczone granice niektórych imperiów.

  • Klasy planet

    Federacja wykorzystuje system klasyfikacji planet opierający się na różnorodnych czynnikach takich jak skład atmosfery, wiek, temperatura, rozmiar oraz obecność życia. Klasy planet oznaczane są literami. Poniżej znajduje się wykaz wszystkich ośmiu klas kanonicznych wraz z przykładami.

    Klasy planet: D, H, J,K,L,M,Y,9.

    Klasa D

    Małe, skaliste planetki i planetoidy, o ciężkich czasem stopionych jądrach, na nieaktywnej geologicznie powierzchni duża ilość kraterów po meteorytach, wiek w miliardach lat: 2 do 10, średnica: od 0,1 do 4 tysiące km, występują we wszystkich sferach układów planetarnych, atmosfera: brak, lub bardzo cienka, życie: niemożliwe.

    Przykłady: Księżyc, Regula, Weytahu/Paan Mokar, Lunar V.

    Star Trek II: The Wrath of Khan, VOY: "Emanations", VOY: "Gravity", ENT: "Cease Fire"

    Klasa H

    Występują we wszystkich sferach układów planetarnych, wiek w mld lat: od 4 do 10, średnica: od 8 do 15 tysięcy km, atmosfera: tlenowo-argonowa, występują ciężkie gazy, możliwe opary metali, powierzchnia: pustynna, gorąca, bardzo sucha, życie: ewentualna roślinność typu tundrowego w rejonach bieguna, fauna odporna na suszę i silne promieniowanie.

    Przykłady: Rigel XII, Tau Cigna V, Ocampa, Nimbus III

    VOY: "Scorpion (II)"

    Klasa J

    Giganty gazowe, mogą posiadać stalowe jądra, posiadają z reguły wiele księżyców lub lodowe pierścienie, wiek w miliardach lat: od 2 do 10, średnica: od 50 do 140 tysięcy km, występują w zimnej strefie ekosfery układów gwiazdowych, złożone: głównie z wodoru, jego związków oraz pary wodnej, chmury lżejszych gazów wiszące na różnych poziomach różniących się temperaturą i ciśnieniem, życie: ewentualnie w wyższych partiach atmosfery, twory jednokomórkowe, bądź unoszące się w atmosferze, Saturn był pierwszą gazową planetą odwiedzoną przez ludzi - w roku 2009 wyprawę poprowadził kapitan Shaun Goeffrey Christopher.

    Przykłady: Saturn, Jowisz

    DS9: "Starship Down"

    Klasa K

    Wiek w miliardach lat: od 4 do 10, średnica: od 5 do 10 tysięcy km, powierzchnia: skalista, naga, pustynna, ze śladowymi ilościami wody, atmosfera: cienka, duża zawartość dwutlenku węgla, umiejscowione: w ekosferze układów gwiazdowych, życie: organizmy jednokomórkowe, algi, porosty, możliwe do zasiedlenia po terraformowaniu lub przy pomocy sztucznych środowisk (kopuły ciśnieniowe i korytarze podziemne).

    Przykłady: Mars, planeta Mudda, Elba II

    TOS: "I, Mudd"

    Klasa L

    Występują w ekosferze układów gwiazdowych, wiek w miliardach lat: od 4 do 10, średnica: od 10 do 15 tysięcy km, powierzchnia: b. skalista, naga, z niewielkimi ilościami wody, w regionach polarnych duże lądolody,
    atmosfera: tlenowo-argonowa ze sporą ilością dwutlenku węgla, niskie temperatury, duże dobowe wahania, ledwie zdatna do oddychania,
    życie: rzadka roślinność tundry i tajgi, brak fauny, zdatna do kolonizowania po terraformowaniu (podniesienie lub unormowanie temperatur).

    Przykłady: Vaadwaur Prime, planeta Briori, Nowa Ziemia, Indri VIII

    VOY: "The 37's", DS9: "The Ascent", DS9: "The Sound of Her Voice", ENT: "Bounty"

    Klasa M

    Prawdopodobnie od oznaczenia wolkańskiego: Minshara,

    Występują niemal wyłącznie w ekosferze układów gwiazdowych,
    wiek w miliardach lat: od 3 do 10, średnica: od 10 do 15 tysięcy km, atmosfera: tlenowo-azotowa, z niewielką domieszką innych gazów i śladowymi ilościami gazów szlachetnych, powierzchnia: silnie zróżnicowana, występują znaczne ilości wody, życie: różnorodne formy flory i fauny.

    Uwaga dodatkowa: występują planety, które mimo, iż charakteryzują się warunkami klasy M, nie nadają się do zamieszkania, z racji silnie trujących i toksycznych związków wydzielanych przez roślinność (patrz. planeta Eden).

    Przykłady: Ziemia, Bajor, Cardassia Prime, Wolkan (ledwie) i wiele innych

    Większość odcinków Star Treka.

    Klasa Y

    Demoniczne, mogą generować promieniowanie thermioniczne, groźne dla życia nawet na orbicie, wiek w miliardach lat: od 2 do 10, średnica: od 10 do 50 tysięcy km, powierzchnia: silne procesy tektoniczne i wulkaniczne, monochromatyczne formacje skalne w kolorach matowej czerwieni i brązu, oraz pustynie siarkowe, atmosfera: gęsta, silnie kwasowa i toksyczna dla niemal wszelkiego życia, temperatury na powierzchni przekraczają 500 stopni K, życie: ewentualne silikonowe formy życia, lub o naturze mimetycznej (płyny o temperaturze 12 stopni K: deuter, siarkowodór, dwuchromiany i molekuły protein zdolne odczytywać i kopiować DNA).

    Przykłady: planeta Srebrnej Krwi, (hipot.) Io - księżyc Jowisza

    VOY: "Demon"

    Klasa 9

    Oznaczenie wg klasyfikacji przedfederacyjnej, prawdopodobnie rodzaj giganta gazowego, jednakże żadna z planet Układu Słonecznego nie jest tego typu, oznaczenie klingońskie: K'Tal.

    Przykłady: ENT: "Sleeping Dogs".

    ***

    Wykaz przygotował Rysiek Rodzynkiewicz na podstawie informacji z:

    • http://www.ex-astris-scientia.org
    • http://www.wikipedia.org
    • http://www.trekmania.net
    • http://www.cakes.mcmail.com/StarTrek
    • http://www.bravofleet.comhttp://memory-alpha.org/en/wiki/Main_Page
    • http://www.ccdump.org/planetclass.html
#

Technologie w uniwersum Star Treka

  • Jak działa uniwersalny tłumacz?

    Uniwersalny tłumacz to urządzenie, które ma za zadanie tłumaczyć języki innych gatunków na oficjalny język Federacji (angielski) i vice-versa. Nie ma jednak całkowicie spójnych teorii, dotyczących naukowego wyjaśnienia zasady jego działania.

    Pierwsze modele były większe i niepowiązane z komunikatorem.

    Uniwersalny tłumacz w TOS.

    Nowoczesne translatory używane w Gwiezdnej Flocie umieszczone są w komunikatorze, ale są też takie, które można sobie wszczepić bezpośrednio do ucha (np. translatory Ferengi).

    Według jednej z teorii, translator przechwytuje na bieżąco wypowiedziane słowa, tłumaczy je i przesyła do słuchacza w ten sposób, że ma wrażenie, jakby mówiący mówił w jego języku. W ten sam sposób słowa wypowiedziane przez posiadacza translatora są przechwytywane, tłumaczone i przekazywane do drugiej osoby.

    Zgodnie z inną teorią, taki przekaz może następować poprzez bezpośrednie oddziaływanie na mózg. Ponieważ translator odczytuje fale mózgowe (w ten sposób "ucząc się" nowych języków), potrafi też działać na mózg humanoida. To by wyjaśniało, czemu niekiedy postacie przerywają swoje kwestie obcymi wyrazami - po prostu siłą woli chcą (czyli jakby "rozkazują" mózgowi) wygłosić zdania w oryginale.

    Zdarzają się jednak takie sytuacje, że słowa z obcego języka nie mają odpowiedników w federacyjnym - wtedy translator "przepuszcza" w oryginale takie wyrazy.

  • Co to są transportery i replikatory?

    Transporter to urządzenie do przenoszenia materii w postaci subatomowego strumienia cząsteczek. Materia zostaje rozłożona i transportowana z dużą prędkością w miejsce docelowe, gdzie zostaje z powrotem "skondensowana".

    Istnieją trzy główne rodzaje transporterów:

    osobowe - działają na poziomie kwantowym; duży pobór mocy w zamian daje dużą precyzje i mało przekłamań;
    towarowe - pracują na poziomie molekuł - mniejszy pobór mocy i mniejsza dokładność odtwarzanych rzeczy;
    awaryjne - charakteryzują się tym, że nie mogą transportować obiektów z powrotem.

    Replikatory działają na podobnej zasadzie, jak transportery. Służą do "produkcji" m. in. pożywienia na statkach kosmicznych. Surowiec jest kombinacją molekuł i jest on przechowywany na okręcie, uzupełnia się go w czasie przeglądu statku na stacjach kosmicznych. Replikator umożliwia stworzenie około 4,5 tys. różnych typów pożywienia, chociaż te bardziej skomplikowane i smaczniejsze są albo nie do zreplikowania, albo smak zreplikowanej potrawy stanowi ledwie namiastkę oryginału.

  • Trikordery

    Wprowadzenie

    Standardowy trikorder jest przenośnym urządzeniem skanującym, analizującym materiały, obliczającym i zawiera w sobie zminiaturyzowane wersje standardowych instrumentów naukowych. Steruje się nim za pośrednictwem przycisków, bądź wydając polecenia głosowe.

    Trikorder typu TR-580

    Występowanie: TNG

    Standardowy trikorder ma wymiary 8,5x12x3 cm i waży 353g. Obudowa zbudowana jest ze zbitej pianki duranium. Ekran ma wymiary 2,4x3,6 cm. Energia do pracy czerpana jest z indukcyjnie ładującego się sarium krellide, które dostarcza energii na 18 godzin pracy. Do działania niezbędna jest energia rzędu 15,48 watów. Trikorder zawiera 235 elektrycznych, mechanicznych i podprzestrzennych sensorów, z czego 115 czujników mieści sie w górnej części trikordera. Maksymalny transfer danych wynosi 7,9 kiloquadów na sekundę. Pamięć trikordera może pomieścić maksimum 6,91 kiloquadów danych.

    Trikorder medyczny typu TR-595-H

    Występowanie: TNG

    Trikorder medyczny jest standardowym trikorderem wyposażonym w medyczne urządzenie peryferyjne. Urządzenie to składa się z dodatkowego, wbudowanego czujnika medycznego oraz medycznego przetwornika. Czujnik przesyła do trikordera szczegółowe dane medyczne. Po zamontowaniu czujnika standardowy trikorder waży 86g więcej (w sumie 433g).

    Trikorder typu TR-590-X

    Występowanie: DS9, VOY

    Obudowa tego modelu zbudowana jest ze wzmocnionego poliduranidu. Wyświetlacz ma wymiary 3,5 na 2,4 centymetra. Główny optroniczny podzespół zawiera węzeł energetyczny, sensory, główny procesor, interfejs kontrolny z wyświetlaczem, odbiornik podprzestrzenny, oraz jednostki pamięciowe i magazynujące dane.

    Energia pobierana z sarium krellide wystarcza na 36 godzin ciągłej pracy z użyciem wszystkich podsystemów trikordera. Energia potrzebna do działania wynosi 16,4 watów.

    Liczba dostępnych czujników i sensorów wynosi 315. 189 z nich znajduje się w przedniej części trikordera. Pozostałe 126 sensorów bada całą otaczającą użytkownika przestrzeń. Dostępne w poprzednich modelach trikorderów sensory tzw. ręczne, nie połączone z samym trikorderem zostały wyeliminowane, z powodu ich nieporęczności.

    Sekcja trikordera odpowiedzialna za magazynowanie danych zbudowana jest z ośmiu warstw zagęszczonego chromopolimeru kryształu izolinearnego o pojemności 9,12 kilokquadów. Wyświetlacz zbudowany jest ze standardowej, nanopikselowej matrycy, używanej także w PADD-ach i konsolach. Łączność z innymi jednostkami podobnymi trikorderowi (np. gromadzącymi dane) jest ograniczona do 40 tysięcy kilometrów, podobnie jak w przypadku personalnego komunikatora.

    Informacje i zdjęcia przygotował Tuvok.

  • Holotechnologia

    Holotechnologia pierwszy raz pojawiła się w serialu TOS w odcinku The Practical Joker i wyposażony w nią był jeden z pokoi rekreacyjnych załogi (rec room).

    Wyjście z rec roomu (TAS).

    Holotechnologia to obok Pierwszej Dyrektywy chyba najważniejszy scenariuszowy wynalazek startrekowej franczyzy - umożliwiający tworzenie dziesiątek jeśli nie setek interesujacych odcinków, gdzie ten element fabuły jest kluczowy i nie służy tylko stworzeniu futurystycznego wrażenia. Powstały z okazji 50-lecia serialu TOS internetowy animowany miniserial VST podkreśla wagę tego wydarzenia i aż dwa jego odcinki orbitują wokoło holotechnologii, przypominając wspomniany wyżej rec room.

    Chronologicznie pierwszy raz załoga USS Enterprise spotkała się z holotechnologią w odcinku Unexpected (ENT), gdy w holograficznej łódce na holograficznym akwenie wygenerowanych na statku obcych - Trip ... zaszedł z Xyrilianką w ciążę. W wyniku zdarzeń pokazanych w epizodzie ową holotechnologię Xyrillian pozyskali Klingoni.

    Holotechnologia to sposób emitowania fotonów przez holoemitery, którego efektem jest stworzenie wizualnie identycznego środowiska i postaci jak w rzeczywistości. Stosowne ustawienia jakości tej symulacji fotonicznej umożliwiają uzyskanie efektów np. temperaturowych a nawet kinetycznych. Czyli w trybie bez zabezpieczeń hologramy i cała holosymulacja są jak rzeczywistość. Temperatura, upadek, strzał z broni, sporty ekstremalne itp. mogą wywołać kontuzje a nawet być śmiertelne dla użytkowników.

    Holotechnologia wymaga wysokiej mocy obliczeniowej. Duże pomieszczenia z holosiecią emiterów to holodeki (holodecks) i są podłączone do komputerów głównych okrętów lub stacji kosmicznych.

    Małe pomieszczenia to holokabiny (holosuites). Wykorzystywane są komercyjnie (bar Quarka w DS9) i mają mniejsze możliwości.

    Rozwój technik emisyjnych spowodował, że niektóre okręty Floty wyposażono w emitery nie tylko w specjalnych pomieszczeniach ale na całym statku, umożliwiając z korzystania hologramów asystujących.

    Hologram Janeway na USS Protostar (PRO).

    Miniaturyzacja pamięci, mocy obliczeniowej i technologii emisji fotonów zaowocowała stworzeniem zaawansowanych przenośnych holoemiterów (taki mobile emitter przejęty z przyszłości wykorzystywał Doktor w serialu Voyager).

    Połączenie wysokiej mocy obliczeniowej, zaawansowanej technologii informatycznej oraz holotechnologii zaowocowało stworzeniem nawet samoświadomych inteligentnych postaci - nowej formy życia. Przykładem jest wspomniany już Doktor z Voy który wyewoluował z Awaryjnego Hologramu Medycznego. Serialowo pierwszym i najbardziej spektakularnym przypadkiem stworzenia niezależnej formy życia przez holotechnologię jest dr Moriarty z TNG.

    Holotechnologia w Star Treku ma szerokie zastosowania:

    • - holokomunikacja,
    • - edukacja,
    • - szkolenia wojskowe i symulacja teatru wojennego, przeciwników i pola walki,
    • - symulacji okrętów w przestrzeni kosmicznej, w połączeniu z działaniami poszukującymi odczyty czujników wroga),
    • - oraz najczęstszy czyli rekreacja, łącznie z wykorzystaniem tej technologi do rekreacji seksualnej (problem Pon Farr Tuvoka w VOY).

  • Jakie komputery stosuje się w świecie Star Trek? Co to jest LCARS?

    Komputery w Star Treku są znacznie bardziej zaawansowane niż nawet najlepsze superkomputery znajdujące się obecnie w produkcji. Twórcy jednak odcinają się od jakichkolwiek porównań do współczesnych komputerów, stosując np. nieokreślone bliżej jednostki pojemności pamięci (kwady).

    Trekowe komputery z ery TNG korzystają z systemu operacyjnego LCARS. Działa on w oparciu o wszechobecne ekrany dotykowe, dając wygodny i ergonomiczny dostęp do informacji.

    Poniżej w sekcji artykułów powiązanych galeria przedstawiająca przykłady ekranów LCARS.

    Just Mike - Ciekawostki Star Trek. Interfejs LCARS
  • W jaki sposób na okrętach tworzona jest sztuczna grawitacja?

    Na statkach kosmicznych zamontowane są generatory grawitacyjne (gravity plating), posiadające własne zasilanie - niezależne od reszty okrętu.

    Technologia sztucznej grawitacji pozyskana została z urządzenia tzw latającego pasa (flying belt) odnalezionego w pudełku stazy - pozostałości po prastarej, wymarłej cywilizacji Slaverów.

    Obraz przedstawiający Slavera.
    Pudełko stazy Slaverów.
  • Co to są osłony (tarcze) i urządzenia maskujące (kamuflaż)?

    Osłony (zwane też czasem tarczami) to pola siłowe używane do ochrony kadłuba statku przed bronią oraz ciałami obcymi. Najłatwiej działanie tarcz wyjaśnić można jako pole rozpraszające bądź odpychające element, który znajdzie się w jego zasięgu.

    Pole ochronne wokół obiektu (statku) pracuje w określonej częstotliwości, co daje możliwość dostosowania np. fazera tak, aby penetrował osłony (jeśli zna się częstotliwość osłon).

    Osłony zużywają bardzo dużo energii, dlatego niemożliwe jest stosowanie osłon na 100% mocy przy jednoczesnym korzystaniu z napędu nadświetlnego.

    Urządzenia maskujące (zwane też kamuflującymi) to urządzenia wytwarzające pole uniemożliwiające zaobserwowanie obiektu za pomocą większości sensorów. Większość urządzeń maskujących zużywa bardzo dużo energii, co uniemożliwia równoczesne prowadzenie walki (pobór mocy przez broń i osłony).

    Romulanie i Klingoni używają takich urządzeń na swoich jednostkach. Klingońska technologia maskowania jest oparta na technologii romulańskiej.

    Okręty Federacji nie mogą używać urządzeń maskujących zgodnie z Traktatem Algerońskim (traktatem pokojowym między Romulanami i Federacją).

  • Co to są torpedy i fazery?

    Fazer (ang. phaser) to broń umożliwiająca wytworzenie sfazowanej wiązki energetycznej o dużej mocy na względnie małej powierzchni.

    Moc wiązki jest uwarunkowana wielkością jak i przeznaczeniem fazera. Istnieją zarówno fazery pokładowe, stosowane jako standardowa broń przeciwokrętowa, jak i fazery ręczne, stosowane jako broń osobista.

    Torpedy to ciężka broń w niemal każdej flocie, mają one dużą moc wybuchu i mogą być wystrzeliwane nawet wtedy, gdy okręt podróżuje z prędkością nadświetlną.

    Torpedy używane są na okrętach Gwiezdnej Floty nawet dłużej niż fazery, aczkolwiek z biegiem lat zmieniały się stosowane przez Flotę typy torped. Torpedy można podzielić na fotonowe, kwantowe, trikobaltowe, plazmowe i inne.

  • Jak działa fazer ręczny?

    Działanie fazerów opiera się na wykorzystaniu efektu szybkich nadionów, powodujących przepływ energii z komory wstępnego strzału do szczeliny emisyjnej.

    Wszystkie fazery posiadają ponadto moduł kontroli wiązki, urządzenia zabezpieczające, odbiornik podprzestrzenny oraz ogniwo zasilające sarium krelidium.

    Szybkie nadiony to cząsteczki subatomowe o krótkim czasie rozpadu, które mają specjalne zdolności powiązane z oddziaływaniami na jądra atomowe przy wysokich prędkościach. Jedną z tych zdolności jest możliwość wyzwalania i przesyłania wysokiej energii w obrębie kryształu naprzewodzącego - fushigi-no-umi. Efekt szybkich nadionów pozwala na konwersję zgromadzonej energii na wielofunkcyjne kontrolowane wiązki.

    Instrukcje z modułu kontroli wiązku są przesyłane do urządzenia zabezpieczającego, który potrafi konfigurować bezpiecznik spustu lub umożliwić używanie fazera tylko przez jedną osobę.

    Zazwyczaj fazery umieszczone w szafkach z bronią ustawione są na poziom pierwszy, jednak mogą być wyłączone przez komputer pokładowy, nawet przez komendę ustną.

    Foto: Nowoczesna broń ręczna.

    Energia z ogniwa zasilającego, kontrolowana i kierowana przez powyższe moduły trafia do komory przedstrzałowej - sferycznej komory o rozmiarach 1,5 cm, wykonanej z LiCU 521 i wzmocnionej arkenidem ulium. Umieszczona jest ona tuż za kryształem emitera, zbudowanego z tego samego materiału. Miniaturowe pole energetyczne zapobiega przedwczesnej emisji wiązki.

    Gdy zostaje naciśnięty spust, pole energetyczne zapada się w ciągu 0,02 pikosekundy, tworząc falę, która zostaje przekształcona w wyładowanie fazera, kontrolowane przez reakcję szybkich nadionów zachodzącą w segmentach emitera. Im więcej energii zostaje przekazane z ogniwa w ciągu tego procesu, tym wyższa będzie siła wyładowania.

    Autor: Jan Strzelecki

  • Ustawienia wiązki mocy fazera

    1. Lekkie obezwładnienie. Obezwładnia istotę humanoidalną na około pięć minut.

    2. Średnie obezwładnienie. Obezwładnia istotę humanoidalną na około piętnaście minut.

    3. Ciężkie obezwładnienie. Obezwładnia istotę humanoidalną na około pół godziny.

    4. Uszkodzenia termiczne. Powoduje uszkodzenia nerwów i oparzenia skóry u humanoidów.

    5. Uszkodzenia termiczne. Powoduje poważne oparzenia skóry u humanoidów.

    6. Uszkodzenia materii. Powoduje częściowy rozpad ciała i poważne uszkodzenia organów.

    7. Uszkodzenia materii. Zabija istoty humanoidalne nie niszcząc ich ciała.

    8. Uszkodzenia materii. Powoduje całkowity rozpad humanoidalnego organizmu.

    9. Uszkodzenia materii. Uszkodzenia obiektów metalowych i metalicznych o grubości ponad 100 cm.

    10. Uszkodzenia materii. Zniszczenie obiektów metalowych i metalicznych o grubości ponad 100 cm.

    11. Uszkodzenia/eksplozja materii. Zniszczenie ultratwardych obiektów metalowych.

    12. Uszkodzenia/eksplozja materii. Zniszczenie ultratwardych obiektów metalowych. Średnie zmiany geologiczne.

    NoLekkie wibracje obiektów z osłonami osobistymi. Średnie zmiany geologiczne.

    14. Uszkodzenia/eksplozja materii. Średnie wibracje obiektów z osłonami osobistymi. Duże zmiany geologiczne.

    15. Uszkodzenia/eksplozja materii. Duże wibracje obiektów z osłonami osobistymi. Duże zmiany geologiczne.

    16. Uszkodzenia/eksplozja materii. Lekkie uszkodzenia obiektu z osłonami osobistymi. Bardzo duże zmiany geologiczne.

    Tekst: Jan Strzelecki

  • Broń ręczna używana przez Gwiezdną Flotę

    Spis treści

    • A) Do 2266 roku (serial TOS)
    • B) Do 2288 roku (pierwsze filmy pełnometrażowe)
    • C) Do 2366 roku (serial TNG)
    • E) Od 2370 roku

    A) Do 2266 roku (serial TOS)

    -Pistolet fazerowy (rocznik 22??)

    Jedna z pierwszych broni fazerowych na wyposażeniu Gwiezdnej Floty. Można ją było napotkać w całej Galaktyce w rękach prywatnych użytkowników na długi czas po wycofaniu jej z wyposażenia Gwiezdnej Floty. Jej konstrukcja umożliwia ustawienie na przeładowanie, pozwalając na użycie jej w charakterze bomby z opóźnionym zapłonem. W rękach załogi Enterprise widziana tylko w odcinkach pilotażowych TOS: The Cage i TOS: Where No Man Has Gone Before. Potem kilkakrotnie pojawiała się w rękach innych ludzi.

    -Karabin fazerowy (rocznik 226?)

    Dość nieporęczny, jednak z dużą siłą ognia jak na swoje czasy, karabin ten używany był tylko w sytuacjach krytycznych. Widziany tylko raz, w drugim odcinku pilotażowym TOS: Where No Man Has Gone Before. W odcinku tym Spock poprosił o ten karabin jako ochronę przed super-człowiekiem Gary Mitchellem. Kirk też wziął jeden do ostatecznej konfrontacji.

    -Fazer ręczny typu I (rocznik 2266)

    Pierwsza znana wersja standardowego fazera, noszona przez drużyny wypadowe podczas ich misji. Możliwe było ustawianie wielu parametrów wiązki: jej rozmiarów, częstotliwości, siły rażenia itp. Oto pierwszy fazer taki, jakim go znamy, wydający charakterystyczny dźwięk podczas strzału, z regulowaną siłą ognia, ustawieniem na ogłuszenie, dezintegrację itd. Noszony był w małej kieszonce z tyłu spodni (albo po prostu wetknięty za spodnie, jak zdradził William Shatner).

    -Fazer ręczny typu II (rocznik 2266)

    Dołączając do fazera typu I uchwyt pistoletowy z dodatkowym źródłem zasilania uzyskano bardziej stabilną broń z większą ilością ustawień wiązki. Ten typ fazera jest noszony zazwyczaj przez personel ochrony oraz wszystkich załogantów na niebezpiecznych misjach wypadowych.

    B) Do 2288 roku (pierwsze filmy pełnometrażowe)

    -Fazer typu II (rocznik 2271)

    Nowsza, bardziej poręczna wersja poprzedniego fazera.
    Używana w pierwszym i drugim filmie, oraz na Enterprise-C w TNG: Yesterday's Enterprise (co jest błędem, bo w tym okresie powinien być używany fazer z 2288 roku). Niektóre źródła twierdzą, że jest to analogicznie nowy fazer typu I z doczepionym uchwytem, jednak sam nowszy fazer typu I nigdy nie był pokazany.

    -Fazer typu I (rocznik 2285)

    Nowsza wersja fazera ręcznego.

    -Fazer typu II (rocznik 2285)

    Kolejna, nowsza wersja fazera ręcznego. Używana w trzecim filmie oraz w odcinku TNG: Final Mission. Niezwykłą cechą tego fazera jest fizyczna siła wiązki - Klingon trafiony przez Kirka został odrzucony siłą strzału wiele metrów w tył.

    -Fazer typu II (rocznik 2288)

    Używany w piątym i szóstym filmie. Wiadomo, że strzał tego fazera ustawionego na ogłuszanie i przystawionego do czaszki ofiary może zabić, oraz że strzał dezintegrujący włącza wewnętrzne alarmy statku. Nie wiadomo jednak dokładnie, czy odnosi się to tylko do tego konkretnego modelu, czy też do wszystkich innych fazerów.

    C) Do 2366 roku (serial TNG)

    -Fazer typu I (rocznik 2363)

    Najnowszy model ręcznego fazera. Ma tylko 8 ustawień siły wiązki.Tak zwany "świerszczyk" - jest tak mały, że przestano go używać przy kręcenia odcinków, bo trudno go było zauważyć. Ostatnio pokazany w odcinku TNG: The Mind's Eye. Zaprojektowany przez Ricka Sternbacha.

    -Fazer typu II (rocznik 2363)

    Fazer ręczny używany aż do 2365 roku. Tak zwana "miotełka do kurzu", wyglądała niezbyt rewelacyjnie. Nie pokazywana zbyt często, została wkrótce po cichu zastąpiona następnym typem fazera.

    -Fazer typu II (rocznik 2365)

    Fazer ręczny z 16 ustawieniami siły wiązki. Ten konkretny model wygląda na wyjątkowo duży, gdy porówna się go z jego mniejszym następcą 🙂 Mógł on być wyłączany zdalnie przez komputer. Wspomniano jednak o tym tylko raz i później już do tego nie wracano... Zaprojektowany przez Ricka Sternbacha.

    -Karabin fazerowy typu III (rocznik 2366)

    Broń ciężka, normalnie nie przenoszona na pokładach statków. Zmieniła to dopiero wojna z Dominium. Wyposażony w żyrostabilizator i układ celowniczy zdolny do jednoczesnego śledzenia kilku celów. Moc wiązki można ustawić na jednym z 16 poziomów. Ostatnio została wprowadzona jej nowsza odmiana, zewnętrznie odróżniająca się emiterem światła na górze.
    Pokazany po raz pierwszy w odcinku TNG: The Mind's Eye był używany przez rekordowo długi czas, przechodząc do DS9 jako broń standardowa (oprócz jego nowszych odmian). Zaprojektowany przez Ricka Sternbacha.

    E) Od 2370 roku

    -Fazer typu II (rocznik 2370)

    Ten typ, chociaż podobny z wyglądu do poprzedniego modelu, jest w istocie mniejszy, co w połączeniu z wygodniejszą rękojeścią daje większą celność strzału.
    Ten typ fazera po raz pierwszy pojawił się na Voyagerze, jednak później przeszedł zarówno do DS9, jak i do filmów. Jest to modyfikacja poprzedniego modelu, wprowadzona by ułatwić specjalistom od efektów specjalnych nakładanie efektu strzału.

    -Kompresyjny karabin fazerowy (rocznik 2370)

    Jeden z nowszych karabinów fazerowych. Ma wbudowane ulepszone urządzenia celownicze oraz podwójny emiter nowego typu. Ma też dwa niezależne źródła zasilania.Ten karabin także został wymyślony specjalnie dla potrzeb Voyagera i poza tym serialem nie pojawił się nigdzie indziej. Zresztą nawet w Voyagerze pojawia się ostatnio rzadziej, odkąd zawitał na nim w cudowny sposób karabin z First Contact. Zaprojektowany przez Ricka Sternbacha.

    -Karabin fazerowy typu IIIa i IIIb (rocznik 2371)

    Niekiedy nazywane karabinami szturmowymi, karabiny typu IIIa i IIIb używają technologii akceleracji plazmy, strzelając w sposób podobny, co działa fazerowe na okrętach klasy Defiant. Dla poprawy celności można dołączyć pod lufą drugi uchwyt, lub (dzięki zastosowaniu specjalnej osłony w konstrukcji) bez żadnego niebezpieczeństwa złapać za lufę.

    Zaprojektowane przez Johna Eavesa na potrzeby filmu First Contact, przeszły zarówno do DS9, jak i do Voyagera. Obie odmiany wyglądają niemalże identycznie, różniąc się tylko wyglądem emitera. Nie wiadomo, dlaczego zaprojektowano dwa niemal identyczne karabiny, jednak błędy w First Contact sugerują, że nikt nie zauważył różnicy.

    -Karabin fazerowy EVA (rocznik 2372)

    Ten karabin został zaprojektowany specjalnie do walki w warunkach braku ciśnienia i grawitacji. W jego projekcie uwzględniono szereg modyfikacji ułatwiających jego obsługę, między innymi podwójny uchwyt oraz brak kabłąka spustu, jak również uchwyt magnetyczny do zabezpieczenia broni, by nie odleciała z miejsca. Karabin widziany tylko raz, w sekwencji walki na deflektorze w First Contact. Zaprojektowany przez Johna Eavesa.

    -Dezintegrator izomagnetyczny

    Broń użyta przez Worfa w filmie Insurrection, strzela dużą purpurową wiązką. Wspomniana już w scenariuszu z marca 1998 roku. Nazwa została niejako potwierdzona przez Michaela Okudę.

    Tekst i zdjęcia: Jan Strzelecki

  • Podstawowe informacje i budowa urządzenia maskującego

    Urządzenie maskujące jest to generator ekranu energetycznego, zdolnego do uczynienia jakiegoś obiektu (zazwyczaj statku kosmicznego) niewidzialnym dla oka i większości sensorów. Jest to osiągane przez grawitacyjne skupianie - tworzenie zniekształconego obrazu obiektu, gdy jego światło jest skupiane przez grawitację. W przypadku urządzenia maskującego światło jest skupiane tak, że jego współczynnik załamania (prędkość fazowa promieniowania w próżni podzielona przez prędkość fazową promieniowania w określonym otoczeniu) jest taki sam jak jego otoczenia, czyniąc obiekt przezroczystym.

    Foto: Urządzenie maskujace.

    Zamaskowanie statku wymaga precyzyjnego zrównoważenia emisji radiacji z gondoli napędu nadświetlnego, wytłumienia promieniowania elektromagnetycznego i pól grawitacyjnych oraz innych emisji energii emitowanych przez statek i załamanie przestrzeni w ten sposób, że promieniowanie elektromagnetyczne i emisje energetyczne są kierowane dookoła statku przez podprzestrzeń z prędkością nadświetlną.

    Kontrolery pozaosiowe pola podprzestrzennego równoważą emisje promieniowania z gondoli. Jest to niezbędne dla prawidłowego działania generatora pola maskującego, który musi być w jednej fazie z źródłem mocy (rdzeniem reaktora). Kontrolery tego typu są używane zarówno na statkach wyposażonych w pola maskujące, jak i na zwykłych statkach, ponieważ zwiększają wydajność silników. Nieprawidłowe działanie jednego z takich kontrolerów mogłoby spowodować powstanie spolaryzowanego odkształcenia magnetycznego wykrywalnego przez inne statki. Jest to jednak groźne tylko dla okrętów podróżujących z prędkościami podświetlnymi, ponieważ gdy zamaskowany statek podróżuje z prędkością nadświetlną, jego prędkość znakomicie utrudnia namierzenie takiego odkształcenia.

    Rdzenie tłumiące rozpraszają promieniowanie elektromagnetyczne i inne emisje energetyczne wytwarzane przez statek i jego załogę. Osiągane jest to przez remodulację sygnatury energetycznej promieniowania mającej na celu redukcję jego poziomu oraz dopasowanie do szumów tła. Rozpraszanie całego spektrum elektromagnetycznego wymaga dużych ilości energii, jednak jest to niezbędne, jeśli podejrzewa się obecność nieprzyjaciela w pobliżu. Gdy jednak wiadomo, że w pobliżu nie ma nieprzyjaciela możliwe jest maskowanie tylko wybranych długości fal tak, że statek staje się niewykrywalny tylko na skanerach dalekiego zasięgu. Zielone zabarwienie kadłuba niezbędne jest przy urządzeniach maskujących w wersjach 3.0 do 3.2 z powodu problemów z efektami energetycznymi zachodzącymi wewnątrz pola maskującego w wyniku uwięzienia fałszywych emisji termicznych. Inną ważną funkcją rdzeni tłumiących jest tworzenie obszaru zerowej grawitacji pomiędzy kadłubem st atku a brzegiem pola maskującego. W ten sposób promieniowanie grawitacyjne pochodzące ze statku nie zakłóca działania pola maskującego ani nie jest widoczne na skanerach grawimetrycznych.

    Cewki generatora pola maskującego używają spójnej emisji grawitonowej do odkształcenia przestrzeni tak, że promieniowanie elektromagnetyczne i inne formy energii są kierowane dookoła statku z prędkością nadświetlną, stwarzając wrażenie, że światło lub energia, które trafiło na zamaskowany statek nie zmieniło swojego kierunku. Jedną z najważniejszych części takich cewek są generatory źródeł polaryzacji grawitonowej. Tworzą one skupione odkształcenie przestrzenne zdolne do zmiany kierunki energii i światła. Źródła polaryzacji grawitonowej w każdym generatorze zasilają wzmacniacze odkształceń pola podprzestrzennego fazowo zsynchronizowane z każdym z nich poprzez sieć przewodów które umożliwiają utrzymanie stabilizacji grawitacyjnej pomiędzy źródłami polaryzacji grawitonowej. Przewody te są wyposażone w układy tetrionowe, których zadaniem jest zapobieganie nagromadzenia się tetrionów mogących obniżyć sprawność operacyjną i w konsekwencji d oprowadzić do uszkodzenia wzmacniaczy odkształceń pola podprzestrzennego. Przepływ energii jest kierowany i skupiany przez serię cewek generatora pola podprzestrzennego zgodnie ze wzorem rozpraszania energii. Wzór rozpraszania energii lub matryca transformacji energii to sposób, w jaki energia i światło są kierowane naokoło statku. Cewki generatora podprzestrzennego są podobne w budowie do cewek generatora pola podprzestrzennego, ale w odróżnieniu od nich tworzą one wielowarstwowe pole wyłącznie dookoła statku, nie wnikając w jego wnętrze. Asymetryczne perystaltyczne napędowe odkształcenie pola przyśpiesza energię do szybkości nadświetlnej. Kompensuje to wpływ dodatkowej odległości, jaką energia ma do przebycia dookoła statku, zanim powróci na swój poprzedni kurs oraz skutki działania efektu Dopplera lub pola grawitacyjnego.

    Cewki generatora pola maskującego kontrolowane są przez specjalnie do tego przeznaczone lub przystosowane komputery, które nie spełniają poza tą żadnej innej funkcji i są kompletnie oddzielone od reszty systemów statku. Zakłócenie ich pracy może spowodować przekłamania w obliczeniach i w rezultacie nieprawidłowe rozproszenie energii, co może spowodować wykrycie zamaskowanego statku. Dane do obliczeń dostarczane są przez sieć refraktometrów umieszczonych na kadłubie statku. Dodatkowe refraktometry polepszają dokładność rozproszenia energii. W tym przypadku jedynym czynnikiem ograniczającym jest szybkość komputerów. Takie komputery wymagane są tylko dla urządzeń maskujących w wersji 3.2 lub lepszej.

    Foto: Wnętrze gondoli silnika okrętu klasy Galaxy. Cewki są podobne w budowie do cewek generatora pola podprzestrzennego.

    Magnetyczne cewki ściągające tworzą lokalne pole magnetyczne umożliwiające przepływ energii w podprzestrzeni zapewniając jej prawidłowe ukierunkowanie, gdy statek leci z prędkością nadświetlną. Bez ich działania statek mógłby zostać wykryty przez aktywny skan interferometryczny.Wszystkie komponenty urządzenia maskującego zasilane są przez cewki plazmowe. Muszą mieć one identyczne częstotliwości energetyczne. Służy do tego bufor plazmowy. Bez niego działanie cewek mogłoby być łatwo zakłócone, na przykład przez impuls jonowy.

    Istnieje wiele form wzorców rozproszenia energii, jedne bardziej, inne mniej efektywne. Wyróżnia się dwa typy wzorców rozproszenia energii: sferyczne i dostosowalne.W pierwszym przypadku osłony maskujące generowane są w stałej odległości od generatorów źródeł polaryzacji grawitonowej. Na skutek działania sił grawitacji kształt pola staje się bardziej eliptyczny. Odległość ta jest pod kontrolą do pewnego momentu - gdy systemy zasilania statku nie mogą już dłużej utrzymywać pola o zbyt dużych rozmiarach osłona się zapada, tworząc potężne fale grawitacyjne. To ustawienie używane jest podczas podróży z prędkością nadświetlną - pole maskujące otacza wtedy pole podprzestrzenne, maskując je razem ze statkiem.

    Wadą sferycznego maskowania jest generowanie zauważalnego zniekształcenia w spektrum widzialnego światła przy niektórych ustawieniach rozproszenia energii. Efekt ten występuje, ponieważ pole maskujące działa jak soczewka, skupiając światło w niektórych miejscach i rozpraszając go w innych. Jest to zauważalne zwłaszcza podczas jego aktywacji i dezaktywacji.

    Pole dostosowalne jest generowane w stałej odległości od kadłuba statku. Jest możliwe zmniejszenie tej odległości nawet do trzynastu milimetrów przez instalację czujników dostosowujących na powierzchni kadłuba które na bieżąco kontrolują i dostrajają generowaną osłonę maskującą. Wymaga to jednak ciągłego komputerowego nadzoru i może być osiągnięte tylko, gdy statek porusza się z prędkością podświetlną. Osłony maskujące tego typu nie mogą być uaktywniane natychmiast z powodu złożonego kształtu pola maskującego. By uniknąć uszkodzenia urządzenia maskującego, musi być ono ostrożnie dezaktywowane. Tego rodzaju maskowania nie powinno się też używać w lotach atmosferycznych, ponieważ gaz uwięziony pomiędzy osłoną a kadłubem będzie wprawiany w drgania, produkując niepożądane dźwięki - a te można wykryć.

    Tekst i zdjęcia: Jan Strzelecki

  • Zmiany w działaniu zamaskowanego okrętu

    Zamaskowany statek mogą wykryć standardowe stacje nasłuchowe, sieć sensorów grawitacyjnych lub sieć wykrywaczy tachionów heterodynowych.

    Stacje nasłuchowe przeznaczone są do wyłapywania jakichkolwiek transmisji podprzestrzennych, zakłóceń pola podprzestrzennego (oznaczających działający napęd nadświetlny), skupień pola podprzestrzennego (oznaczających wadliwie działający napęd nadświetlny), lub podprzestrzennych fal uderzeniowych zbyt małych, by były wykryte przez standardowy zestaw sensorów normalnego statku. Do tego celu można też bez większych trudności przerobić stacje przekaźnikowe używane do wzmacniania transmisji podprzestrzennych.Sensory grawitacyjne połączone w sieć przy odrobinie szczęścia są w stanie wykryć zamaskowany statek. Wykorzystują one czułe znaczniki zniekształceń grawitacyjnych do pomiaru sił grawitacyjnych występujących w sektorze, w którym podejrzewa się obecność zamaskowanego statku. Jeśli rdzenie zerujące takiego statku nie tworzą obszaru zerowej grawitacji wokół statku, to będzie on wtedy wykrywalny przez sensory grawitacyjne.Wykrywacze tachionów heterodynowych wysyłają szereg aktywnych wiązek tachionowych do wykrycia zamaskowanego statku próbującego przedrzeć się przez sieć. Tachionowe heterodyny są to naładowane tachiony mające dwie różne częstotliwości, które skombinowane generują nową częstotliwość będącą sumą dwóch poprzednich.

    Gdy osłona maskująca włącza się i wyłącza, generatory źródeł polaryzacji grawitonowej wytwarzają przez moment falę grawitacyjną, podczas gdy wzmacniacze odkształceń pola podprzestrzennego synchronizują się fazowo ze sobą (fale grawitacyjne nazywane są także radiacją grawitacyjną lub zmarszczkami przestrzennymi). Fala grawitacyjna jest zmarszczeniem w krzywiźnie czasoprzestrzeni. Innymi słowy jest to rozchodzące się wzorzyście naprężenie grawitacyjne, poruszające się z prędkością światła. Przenosi ono energię i jest w stanie wywierać siłę na napotkane obiekty, np. w postaci drobnych wibracji w elastycznych materiałach. Gdy formuje się fala grawitacyjna, wewnętrzny system amortyzujący próbuje zneutralizować jej wpływ na statek. Jednakże ponieważ typowy system amortyzujący działa z opóźnieniem 295 milisekund, wytworzona fala grawitacyjna może spowodować naprężenie kadłuba statku. Przy małych rozmiarach nie wpływa to znacząco na konstrukcj ę statku, jednak w innych przypadkach nieskompensowana fala może wywrzeć znaczący efekt na statek i załogę. Takie zakłócenie, będące skutkiem oddziaływania na siebie radiacji grawitacyjnej i materii, może spowodować efekt podobny do powodowanego przez przestrzenną międzyfazę, która działa na ścieżki nerwowe w mózgu u większości humanoidów, wystawiając ich na działanie radiacji przestrzennej, lub gorzej. Statystycznie rzecz biorąc, w urządzeniu maskującym w wersji 3.2 istnieje 0.00007854% szansy na wystąpienie zakłócenia na tyle dużego, by nie mogło być do końca skompensowane. Nagromadzenie tetrionów w przewodach stabilizujących zwiększa jednak szansę wystąpienia takiego zakłócenia. Nawet wtedy jest tylko 0.0000001386% szansy na poważniejsze zakłócenia nerwowe i 0.000000000341% szansy na nieodwracalne zmiany w mózgu z tego powodu.

    Urządzenie maskujące oprócz tego ma jeszcze inne wady. Największą z nich są monstrualne wręcz wymagania energetyczne potrzebne do jego optymalnego działania.Gdyby statek mógłby generować wystarczająco dużo mocy, by móc utrzymywać osłony maskujące i osłony defensywne naraz, rdzenie zerujące nie byłyby w stanie maskować całej wyemitowanej potrzebnej do tego energii, ani zakłóceń powodowanych przez te osłony. Ponadto odkształcenie przestrzenne generowane przez osłony defensywne zmusza do generowania osłon w obrębie pola maskującego, przez co pole maskujące musi być odpowiednio większe, co zwiększa zapotrzebowania energetyczne i zmniejsza jej stabilność. Z tych powodów zamaskowany statek nie może używać osłon defensywnych.

    Kiedy statek jest zamaskowany, wiele z jego podsystemów działa według specjalnych protokołów, by zminimalizować zakłócenia urządzenia maskującego.Jeśli cewki generatora pola maskującego kierowałoby dookoła statku całe promieniowanie elektromagnetyczne i inne formy energii, uniemożliwiałoby to działanie jego sensorów. By statek mógł korzystać z czujników, cewki generatora tworzą specjalne okno w płaszczu, które umożliwia przejście przez pole maskujące fal o określonych częstotliwościach w określonym momencie. Ogranicza to możliwości gromadzenia wielu danych taktycznych i naukowych, jednak jest wystarczające w większości sytuacji. Zamaskowany statek nie może używać skanerów aktywnych.Aczkolwiek można dopasować częstotliwość transporterów do częstotliwości pola maskującego, umożliwiając transport osób z zamaskowanego statku, jednak zakłócenia grawitacyjne w większości wypadków go uniemożliwiają.Bronie używające sfazowanej energii wykorzystują do działania efekt nadionowy. Ma to bardzo negatywny wpływ na cewki plazmowe urządzenia maskującego, nawet wyposażony w bufor plazmowy. Gdyby zamaskowany statek spróbowałby wystrzelić z fazerów, strzał zostałby odchylony z kursu przez cewki generatora. Ponadto rdzenie zerujące podjęłyby próbę rozproszenia energii strzału i jego remodulacji, by nadać mu pozory szumów tła. Ilość energii przenoszonej przez strzał spowodowałaby jednak ich awarię i w efekcie załamanie pola maskującego, co doprowadziłoby do penetracji pola przez strzał fazera z zewnątrz, o ile byłby dostrojony do jego częstotliwości.

    Urządzenie maskujące wywiera też znaczący wpływ na pracę napędu nadświetlnego. Geometria pola podprzestrzennego musi być poważnie zmieniona, by uniknąć wpływu odkształcenia przestrzennego generowanego przez pole maskujące. Kontrolery obu urządzeń muszą ze sobą ściśle współpracować, by zminimalizować ich wpływ na siebie. Wzajemny wpływ pól przenoszących urządzenia maskującego i napędu jest dość chaotyczny, co może prowadzić do potencjalnie niebezpiecznych efektów. Załamanie się takiego pola może pociągnąć za sobą utratę pola podprzestrzenengo lub powstanie skupienia podprzestrzennego. Dlatego użycie stacji nasłuchowych jest efektywnym sposobem wykrycia zamaskowanych statków.Możliwe jest otwarcie okna w dokładnie dostrojonym polu maskującym, przez które można przepuścić wystrzeloną torpedę. W przeciwnym razie torpeda mogłaby zostać zniesiona z kursu przez lub nawet zgnieciona przez zakłócenie grawitacyjne. Okno, przez które ma przelecieć torpeda, generowane jest w momencie strzału przez jedną z cewek generatora pola maskującego działającą z inną częstotliwością, niż inne cewki. Osiągane jest to przez chwilowe odłączenie cewki plazmowej zasilającej cewkę generatora odpowiedzialną za obszar, w którym torpeda przejdzie przez pole maskujące od bufora plazmowego. Wpływ pola przenoszącego powoduje wtedy otwarcie się luki w polu maskującym, przez które przelatuje torpeda. Następne wymagana jest ponowna synchronizacja wszystkich cewek przez bufor plazmowy. Rezultatem tego są duże odstępy czasowe pomiędzy strzałami, których długość zależy od szybkości komputera kontrolującego cewki.

    Ponieważ deflektor nawigacyjny emituje znaczące ilości promieniowania elektromagnetycznego i podprzestrzennego, nie może być używany, gdy statek jest zamaskowany, chyba że zaopatrzy się go w sieć potężnych rdzeni zerujących, które zużywałyby sporą ilość energii. W celu zapewnienia bezpieczeństwa statku używa się odmiany transportera. Przetwarza on mikrometeoryty na energię i pozwala na jej przetworzenie przez cewki generatora itd. Tego systemu używa się jedynie podczas lotu z niskimi prędkościami podświetlnymi. W innych przypadkach magnetyczne cewki ściągające dostraja się do cewek generatora pola maskującego, by mogły skutecznie chronić statek przed mikrometeorami i innymi niebezpiecznymi obiektami, nie produkując zbyt wielu zakłóceń, które mogłyby zdradzić pozycję statku. Ta metoda jest bardziej energooszczędna od metody używania odmiany transportera.

    Molekularny inwerter fazy jest urządzeniem, które jest zdolne do zmiany struktury molekularnej materii w ten sposób, że przechodzi ona przez normalną materię i energię pod określonym kątem. Kąt ten jest określany przez stan kwantowy tej materii. Teoretycznie gdyby kwantowe mechaniczne cząsteczki subatomowe zostały sfazowane, mogłyby przenikać przez normalną materię pod dowolnym kątem. W tym przypadku zwykła materia nie byłaby w stanie na nią oddziaływać - siła bezwładności sfazowanej cząstki pozostałaby nie zmieniona.

    Generator międzyfazowy to molekularny inwerter fazy połączony z urządzeniem maskującym. Materia poddana jego działaniu istniałaby częściowo w innej równoległej płaszczyźnie przestrzennej (podobnej do podprzestrzeni) i byłaby niewykrywalna przez jakiekolwiek znane urządzenie wykrywające. Jest to podobne do przestrzennej międzyfazy, fenomenu czasoprzestrzennego w którym dwa lub więcej wymiary przeplatają i łączą się ze sobą. Materia zamaskowana w ten sposób mogłaby przenikać przez normalną materię, podlegając podanym wcześniej ograniczeniom.Efektem przejścia sfazowanej materii przez normalną wiąże jest wytworzenie się pewnej ilości cząstek chronitonowych. Zmodyfikowany emiter anionowy o dużej mocy jest w stanie przywrócić sfazowanej materii jej pierwotną fazę.

    Tekst: Jan Strzelecki

  • Wersje urządzenia maskującego Romulan

    Wyróżnia się nastepujące odmiany urządzeń maskujących:

    Wersja 1

    Pierwsza wersja urządzenia, używana na pokładach pierwszych romulańskich okrętów typu Warbird. Jego osłony odbijały promieniowane elektromagnetyczne zapewniając całkiem dobre maskowanie w okolicach spektrum światła widzialnego. Zdolne do natychmiastowego maskowania i demaskowania, wymagało jednak sporych ilości energii.

    Wersja 2

    Ulepszona wersja "jedynki", urządzenie maskowało całe spektrum promieniowania elektromagnetycznego za wyjątkiem promieni gamma. Zdolne do natychmiastowego maskowania i demaskowania, okazało się jednak dość nieefektywne. Używane na romulańskich statkach zwiadowczych i romulańskich Warbirdach, oraz na klingońskich D-7 i na romulańsko/klingońskim Drapieżnym Ptaku.

    Wersja 3

    Pierwsze urządzenie maskujące wykorzystujące odkształcenia grawitacyjne. Prototyp miał problemy z anomaliami energetycznymi powstającymi wewnątrz osłony jako rezultat tworzących się fałszywych emisji termicznych. Rozwiązano ten problem nadając statkom zielony kolor. Dzięki temu opanowano emisje termiczne na tyle, że mogły przenikać powoli przez osłonę nie zdradzając pozycji statku. Początkowe wersje maskowały sferyczny obszar, nie dopasowany do kształtu kadłuba. Nie było zdolne do natychmiastowego maskowania i demaskowania, jednak używano go na większości romulańskich statków i na klingońskim Drapieżnym Ptaku.

    Wersja 3.1

    Ulepszone w stosunku do swojego poprzednika, zdolne było do natychmiastowego maskowania i demaskowania. Poczyniono też w tym modelu poprawki zmierzające do dostosowania kształtu pola do kształtu kadłuba. Wiadomo, że jest używane na krążownikach D-7, które ciągle musiały mieć zielony kolor.

    Wersja 3.2

    Ta wersja była już zdolna do utworzenia bardzo dobrze dostrojonego pola, używając w tym celu specjalnie do tego przeznaczonych komputerów. Prawdopodobnie zostało stworzone przez Klingonów, jednak wymagało dużych ilości energii. Romulanie stworzyli własną wersje tego urządzenia, oficjalnie oznaczoną wersją 3.2a. Używane na starszych statkach klingońskich.

    Wersja 3.2a

    Romulańska wersja modelu 3.2. W przypadku tego urządzenia maskującego nie jest wymagany zielony kolor kadłuba, jednak zmniejsza on zużycie energii. Używany obecnie przez Romulan i Klingonów.

    Wersja 3.3

    Najnowsza wersja, pozwalająca na natychmiastowe wyłączanie niedostrojonych osłon maskujących. O ile wiadomo, używana jest tylko na romulańskich Warbirdach. Klingoni utrzymują, że ciągle używają wersji 3.2a.

    Wersja 4

    Jest to eksperymentalne urządzenie maskujące generujące pole ściśle dostosowane do kształtu kadłuba statku i wykorzystujące asymetryczny sposób rozpraszania energii. Cewki generatora są wyposażone w wzbudzacze, które zmieniają sposób rozpraszania energii na najbardziej efektywny w stosunku do panujących warunków, uwzględniając wiele zmiennych, jak gęstość gazu, pola elektryczne i magnetyczne oraz fluktuacje pola podprzestrzennego. Wzbudzacze są zdolne do kompensacji każdej z tych zmiennych lub aktywnych skanów, jeśli skanowany jest obszar w pobliżu statku. Ten model też eliminuje powstawanie fali grawitacyjnej przy włączaniu. Czyni to statek niewykrywalnym, chyba że używa się do jego wykrycia wykrywaczy tachionów heterodynowych, które - jeśli są wystarczająco potężne - mogą go wykryć.

    Tekst: Jan Strzelecki.

#
searchclosearrow-circle-o-downbarsangle-leftangle-rightellipsis-v