Autor: Q__, 30.06.2011, Muzeum Forum USS Phoenix, reblog

Jeszcze a'propos filmów z Picardem...

Powtórzyłem sobie prawdopodobnie najlepszy z nich - INS. Owszem, nadal jest z nich najlepszy, ale doszukałem się w nim jeszcze paru wad.
Pierwszą jest to, że film jest adresowany direct-to-fans, tzn. bohaterowie nie mają szansy na "przedstawienie się widzowi" (którą to szansę mieli np. bohaterowie TOS w TMP), twórcy milcząco założyli, że widz ich zna (a zatem, że na film pójdą tylko trekerzy, nie szeroka publiczność).

Tak samo nie wyjaśniono widzowi jak w sumie działk UFP (czyli, że spiskujący admirał to wyjątek od jej zasad, nie norma; inna, rzecz ze spiskujących admirałów było w Treku sporo ).

Padają też nijak nieobjaśnione nazwy Borg i Dominium. Do tego nie pojawia się żadna wzmianka o tym, skąd we wszechświecie ST tyle humanoidów (a w s-f kinowej - w przeciwieństwie do telewizyjnej - tak człekopodobne humanoidy stanowią rzadkość; czyli kolejny minus u widza nie-trekera). Do tego dochodzą wstawki komediowe wątpliwej, prawdę mówiąc, śmieszności.

Największą jednak wadą jest zaprzeczenie temu, co dotąd w ST widzieliśmy. Pamiętamy bowiem chyba wszyscy, że bohaterowie TOS trafiali dość regularnie na różne planety-raje, jednak rezygnowali z zostawania tam, bo pogrążenie w błogostanie oznaczało stagnację (czego żywym dowodem są zresztą także Ba'ku). Rezygnowali też z pokusy nieśmiertelności, bali się bowiem - jak Ameta z "Obłoku Magellana" - że życie pozbawione śmierci stanie się nudne i beztreściwe, przez - następującą z czasem - powtarzalność przeżyć. Tymczasem w INS jedynym motywem, dla którego Picard & co chcą powstrzymać Dougherty'ego, jest mocno wysilony powód etyczny, a błoga stagnacja jawi się im - nawet Picardowi - czymś bardzi pozytywnym jednak...

Czyli INS w cześci swojej warstwy ideowej zasługuje na wymyślone przez Picarda miano anty-Treka .
(Zauważmy tu, że So'na są przedstawieni dostatecznie odrażająco, by widz nie pytał o ich racje, w imię których podnieśli ongiś bunt. Symptomatyczne jest też, że Jean-Luc najpierw słusznie przypomina admirałowi, że nie mają prawa interweniować w naturalną ewolucję innych kultur, potem jednak zapomina, że zemsta So'na - jako forma wojny domowej - jest naturalnym efektem tej ewolucji.) Do tego dochodzi dobra i zła wola So'na jednocześnie.

Ganianina i zabawa w chowanego na planecie zostaje zaproponowana przez Łysego  i daje skutek, bo słusznie założył on, że - bezwzględni przecież, co się podkreśla - So'na nie zechcą, mimo wszystko, wymordować ludności planety. Ale znów So'na goniący za Rikerem nie mają skrupułów by strzelać (a na pokładzie Entka-E też jest parę setek "luda"), przez co zresztą sami sprowadzają na siebie śmierć.

I jeszcze ta Anij zdrowiejąca na prośbę Picarda. Najpierw jest umierająca, bo kamienie ją poturbowały, ale wystarczy, by Picard ją poprosił, by nie umierała i jej stan z miejsca się stabilizuje... (Znamy niby takie numery choćby z "E.T.", ale tamto to był wyciskacz łez dla dzieci, a ST udaje racjonalistyczną SF .)

Na koniec zostawiam pytanie, dlaczego z pokładu kolektora ocalono tylko Łysego, a Ru'afo nie? Rozumiem, że ten drugi był wredny i mu się należało, ale raczej był w zasięgu wiązki transportera, a UFP jest ponoć humanitarna. (W dodatku skanowanie z Enterprise'a mogło wykryć na pokładzie tylko Ziemianina i Ba'ku, a Riker nie miał jeszcze prawa wiedzieć, że So'na to też Ba'ku. Czyli co? Z zimną krwią postanowił zostawić jakiegoś Ba'ku na śmierć?)

Kwestią całkiem poboczną jest, dlaczego architektura Ba'ku jest tak mało "obca", przypomnijmy sobie obrazy przedstawiajace architekturę klingońską, romulańską czy kardasjańską z TNG i DS9 oraz widoki Wolkana z TMP - tam czuło się obcość, tu się jej nie czuje.
Tym niemniej powtórzyć mogę za Erykiem Remiezowiczem:
"Mam wrażenie, że doświadczyłem jakiejś magii Star Treku. Pewnej atmosfery, która wciąga i wzrusza, choć po zastanowieniu się 'na zimno' widać mnóstwo słabości filmu.
/.../ jakaś snująca się przed ekranem magiczna mgiełka wygładza te chropowatości i nie ma się wrażenia, że bohaterowie bredzą (co w rzeczywistości czynią), ale wręcz przeciwnie."

***

Autor: Piotr Pajerski, 20.04.1999

Star Trek: Insurrection jest najnowszym i jak dotąd najdroższym filmem spod znaku "Gwiezdnej Wędrówki". Polski tytuł tego filmu nie jest znany. Nie wiadomo nawet czy będzie jakiś polski tytuł, gdyż dystrybutor - firma ITI po raz kolejny pokazała, w jak głębokim poważaniu ma polskich fanów Star Trek. Ale o tym za chwilę.

Byłem jednym z uczestników wyprawy do Berlina, zorganizowanej przez fan-klub Star Trek. Podróż miała oczywiście na celu obejrzenie najnowszej produkcji z tego cyklu. Przeprowadziliśmy szczegółowe poszukiwania i udało nam się znaleźć berlińskie kino, w którym film wyswietlano w oryginalnej wersji językowej (czyli po angielsku, bez niemieckiego dubbingu czy napisów).

Zasłyszane i przeczytane wcześniej opinie zachodnich widzów o filmie były bardzo pochlebne. Jasne jest więc, że nie mogłem się doczekać projekcji, tym bardziej, że wcześniej jak ognia unikałem wszelkich streszczeń czy dokładniejszych opisów fabuły. Tym razem wolałem mieć niespodziankę.

Wspomniałem o pochlebnych opiniach. I rzeczywiście, po obejrzeniu "Insurrection" stwierdzam, że można go uznać za najlepszy z dotychczasowych filmów Star Trek. I nie tylko. "Insurrection" to naprawdę udana produkcja z gatunku fantastyki, która powinna się spodobać nawet osobom niezorientowanym zbytnio w serialu "Następne Pokolenie", którego bohaterowie są także bohaterami filmu. Dlaczego?

W "Insurrection" jest wszystko co trzeba. Zaczyna się zgodnie z zasadą Alfreda Hitchcocka - najpierw wybuch bomby atomowej (nie dosłownie, oczywiście), a potem napięcie jeszcze rośnie. Fabuła jest naprawdę ogromną zaletą tego filmu. Dzięki temu, że jest to właściwie zupełnie luźna historia, nie mająca żadnych związków z serialem (przeciwnie niż dwa poprzednie filmy z załogą z "Następnego Pokolenia") nie będą one w żaden sposób ograniczały kogoś, kto nie zna serialu i ma tylko blade pojęcie o Star Treku.

To znaczy, związki są, ale odnosi się wrażenie, że są one wykorzystane raczej ku radości wiernych fanów, którzy natychmiast je dostrzegą. Nie są podstawą fabuły (jak choćby w poprzednim filmie - "Pierwszy kontakt").

Skoro o związkach mowa, to wątki romantyczne nie są wcale tak rozbudowane jak zapowiadano. Lepiej - są doskonale wyważone w stosunku do reszty filmu. Żadnej "Dynastii" czy pokrewnych "dzieł".

W dodatku wciśnięto w te motywy naprawdę bardzo dużo subtelnego humoru, co w efekcie dało świetny lekkostrawny melanż. Zresztą, humoru nie brakuje w całym filmie - miejscami dialogi i sytuacje są szczerze zabawne. A i cały film, pomimo skomplikowanej, ciekawej, wciągającej i trzymającej w napięciu fabuły, ma nieporównanie lżejszy klimat niż dwa poprzednie - zwłaszcza niż mroczny i klaustrofobiczny "Pierwszy kontakt". I wyszło to najnowszemu Trekowi zdecydowanie na dobre.

Jak wspomniałem, fabuła jest naprawdę dobra. Już początek sprawia, że widz nie wie, co się dzieje, jest totalnie zaskoczony i jednocześnie jest maksymalnie zainteresowany wyjaśnieniem sprawy. A wyjaśnienie, jak się okazuje, nie jest wcale proste - jest to historia bardzo skomplikowana, a jednocześnie bardzo ciekawa, nie pozbawiona zwrotów akcji i niespodziewanych odkryć. Po prostu rewelacja.

Teraz nieco o stronie technicznej filmu. Fantastyczne są plenery. Są po prostu piękne. Za scenografię i za zdjęcia film powinien być nominowany do Oscarów. Tak wspaniałych plenerów nie było jeszcze w żadnym Star Treku, ani chyba w żadnym filmie science-fiction. Zawsze sądziłem, że takie ładne plany są raczej domeną romansów i filmów przyrodniczych 🙂 Naprawdę cudo.

Jak łatwo się domyślić, dość ważnym elementem filmu są także efekty specjalne. W internecie nożna było znaleźć kilka recenzji, w których ktoś straszył, że są podobne do tych z serialu "Babylon 5". Otóż nie są! Są dużo, dużo lepsze. Są równie dynamiczne jak te w "Babylonie 5", jednak jednocześnie wyglądają dużo bardziej naturalnie - nie ma tej "babilonowej" komputerowej sztuczności ani w wybuchach, ani w ujęciach okrętów czy kosmicznych "pejzażach". Szczególnie pięknie zrobiono pewną mgławicę (to po prostu trzeba zobaczyć), ale to nie jest jedyny mocny punkt efektów.

W zasadzie wszystko jest zrobione starannie i realistycznie. Jak widać, Industrial Light and Magic stracili monopol na najlepsze kosmiczne efekty specjalne. Za efekty "Insurrection" też powinien dostać Oscara, tym bardziej że nie miał żadnej konkretnej konkurencji. Niestety, nie był nawet nominowany - zdaje się, że wszedł na ekrany zbyt późno (pojawił się w połowie grudnia ubiegłego roku).

Co do czarnych charakterów filmu, to są dość ciekawie opracowane. Jeden jest brzydki i kipiący nienawiścią, zaś drugi nie jest może brzydki ani kipiący, ale diaboliczny i wyrachowany. Nie ma się wrażenia, że zrobiono ich na siłę. Są naprawdę przekonujący. Świetna mieszanka. Charaktery mniej czarne, którymi są postaci pozytywne, również są nieźle przemyślane i dobrze zagrane.

Muzyka jest świetna i doskonale pasująca do filmu. Motyw tytułowy raczej nie wpada w ucho, chociaż gdy słyszy się go w połączeniu z obrazem, pasuje doskonale. Jest wręcz piękny. Podobnie jaki wiele innych motywów. Widać (a raczej słychać), że Jerry Goldsmith to fachowiec z latami doświadczeń na karku.

Co więcej, tradycji stało się zadość. Jak na Star Trek z muzyką Goldsmitha przystało - pojawił się przez chwilę motyw klingoński, znany już z pierwszej, piątej i ósmej części. Nie zabrakło też Golsmithowskiego motywu tytułowego z serialu "Następne Pokolenie" - choć w innej aranżacji i wcale nie na początku. Muzykę też nominuję do Oscara. Świetnie oddaje klimat filmu. Szkoda, że tylko ja ją nominuję 🙂

Co do aktorstwa, nie można się czepiać - jest więcej niż dobre. Brakuje może gościnnych występów znanych aktorów, ale w sumie... Po co to komu, jeśli ci co są świetnie sobie radzą? Zarówno postaci pozytywne jak i negatywne są naprawdę dobrze zagrane. Szczególnie podobali mi się ci "wredni" - Ru'afo i admirał Dougherty.

Co do warunków oglądania filmu, to były bardzo dobre. Dobre kino, z dobrym udźwiękowieniem i wygodnymi fotelami (nie mieli jednak plakatów na sprzedaż - buuuu!!!). Poza naszą szóstką było może z siedem miejscowych osób. Z tym, że chyba nie byli najlepsi z angielskiego, bo gdy większość z nas rechotała z tekstów, oni siedzieli raczej cicho... a może to inna kultura oglądania?

Film obejrzałem raz i zaraz po projekcji żałowałem, że nie mieliśmy biletów na późniejszy pociąg - wtedy z radością wydałbym te 12,5 DM, by obejrzeć film raz jeszcze.

A teraz co nieco o sytuacji "Insurrection" w naszym kraju. Od razu rozwiewam wszelkie wątpliwości - filmu w polskich kinach NIE BĘDZIE. Przedstawiciele dystrybutora (firma ITI - im należy podkładać bomby) stwierdzili, że ponieważ "Star Trek: Pokolenia" był w naszych kinach totalną klapą, nie mają zamiaru wpuszczać do kin kolejnych Treków. Czyli powtarza się sytuacja z filmem "Pierwszy kontakt", który udało się wyprosić jedynie na wideo (półtora roku po amerykańskiej premierze!). Dystrybutor nie daje się przekonać, że "Pokolenia" miały przechlapane w Polsce głównie przez brak znajomości "Star Trek" (teraz temat jest już bardziej popularny) oraz fatalną wręcz reklamę (a raczej całkowity jej brak) ze strony właśnie ITI. Czyli, gdzieś w okolicach kwietnia 2000 roku nożna się spodziewać w polskich wypożyczalniach "Insurrection". Choć to oczywiście nic pewnego. Mogą go w ogóle nie wydać... Dranie... Firma ITI dodatkowo potwierdziła swoją ignorancję i ogólną ciemnotę, gdy odmówili współpracy przy sprowadzeniu do Polski JEDNEJ kopii "Insurrection". Pieniądze na jej zakup zabraliby fani "Star Trek", którzy zajęliby się także tłumaczeniem i wynajęciem kina. Jedynym problemem była niezbędność pośrednictwa ITI, gdyż tylko oni, jako legalny dystrybutor producenta, mogli zakupić kopię filmu...

Żyć się odechciewa... Może fani Star Trek powinni zablokować kilka dróg? Może zacząć pikietować siedzibę ITI? To na pewno by poskutkowało, gdyż po raz kolejny okazało się, że polscy dystrybutorzy nie dość, że są głupi, to jeszcze mają gdzieś widzów... Dziękujemy ci, firmo ITI!

***

Autor: Picard

Insurekcja – kosy na sztorc, kosić jakość filmu!u

W roku 1998 ,,Star Trek" miał już najlepsze lata za sobą – zmilitaryzowany serial ,,Deep Space Nine" miał się już ku końcowi, a jego następca pogodny acz nie obfitujący z zbyt mądre pomysły ,,Voyager" nie cieszył się już taką popularnością jak poprzednie serie. W związku z czym wytwórnia Paramount zdecydowała się na ponowne sięgniecie po sprawdzony pomysł, ukazania na dużym ekranie dalszych perypetii załogi USS Enterprise.

Na fotelu reżysera ponownie zasiadł – niebacznie pominięty w mojej recenzji ,,First Contact" - Jonathan Frakes. O ile jego zdolności reżyserskie w pełni można docenić we wzmiankowanym wyżej filmie  o tyle w przypadku ,,Insurrection" pan reżyser nie zdołał uratować tego niezbyt dobrego w gruncie rzeczy obrazu.

Rzecz opowiada o tym, jak android Data podczas sekretnie przeprowadzanych badań pre-warpowej planety dostaje świra i zwraca się przeciw kolegom badaczom biorąc ich na zakładników. W tym samym czasie reszta załogi Enterprise urządza bankiet na cześć nowo przejętych do Federacji małych ludków zwących siebie Efora. Sceny na przyjęciu są dość zabawne i jako jedne z nielicznych pozwalają cieszyć się filmem.

Jednocześnie jednak już wówczas pojawia się pewien istotny zgrzyt w fabule ,,Insurrection" – w pewnym momencie kapitan Picard wspomina o tym, że dyplomacji Federacji negocjują warunki pokoju z Dominium. Po pierwsze kim u licha jest Dominium i skąd postronny widz, który może nic nie wiedzieć o ,,Star Trek" ma wiedzieć kim oni są i o co toczyła się z nimi wojna?

Dwa: w chwili gdy ,,Insurrection" wchodził do kin serial, który o owej wojnie opowiadał - czyli wspomniane DS9 – nie dobiegł jeszcze końca, stąd pytanie czemu zdradza się widzowi zakończenie przebiegu konfliktu, który jeszcze w serialu nie miał swojego finału?

W każdym razie nasi bohaterowie, dowiedziawszy się, że ich cybernetyczny towarzysz się zbuntował, szybko kończą bankiet i wraz z Worfem - który ot tak sobie przypałętał się na pokład Enterprise – ruszają wyjaśnić zagadkę dziwnego zachowania androida. Stara się ich do tego zniechęcić podstarzały admirał Dougherty, jednak oni oczywiście nie dają się zbyć. Po przybyciu na miejsce obezwładniają Datę i przystępują do rozwiązywania zagadki jego dziwnego zachowania, natrafiając na trop intrygi zawiązanej wspólnie przez Federacje i jej nowych kolegów Son'a, a wymierzonej w mieszkańców pre-warpowej planety.

W poniższej recenzji będę się starał nie zdradzać kluczowych elementów fabuły, co będzie jednak niezwykle trudne, zważywszy, że jest ona najistotniejszym z mankamentów ,,Insurrection". Niestety opowiadana historia - choć miała być bez wątpienia w założeniu bardziej złożona, obfitująca w ciekawsze zwroty akcji niż ta znane z ,,First Contact" – jest pełna dziur logicznych, schematyzacji tak postaci jak i zdarzeń oraz dziwnych wtrętów wziętych rodem z kina fantasy.

Wystarczy chyba powiedzieć, że zazwyczaj ,,Star Trek" opiera się na konflikcie ideologii, różnych postaw życiowych i odmiennego zapatrywania na świat. W przypadku ,,Insurrection" ów konflikt nie tyle jest słabo zarysowany, co zwyczajnie nie istnieje – nie ma tu przeciwstawnych, zwalczających się racji, jako że oba stanowiska da się bez trudu pogodzić. Postępowanie Federacji i jej sojusz z niegodnymi Son'ami traci więc w tym przypadku rację bytu.

W pewnym momencie widz może mieć również wrażenie, że ogląda ,,Władcę pierścieni" a nie ,,Star Trek", bo o ile dotąd ten ostatni zaliczał się do filmów s-f, o tyle w omawianej odsłonie cyklu dowiemy się, że jedna z bohaterek poznała magiczny sposób na spowalnianie czasu – bez żadnych urządzeń czy wynalazków, ot tak sama z siebie.

Nie pomaga również stereotypowe ukazanie postaci – szczególnie widać to przy okazji admirała Doughertyego. Wprawdzie Anthony Zerbe zagrał tę postać dobrze ale sama w sobie jest ona bardzo standardowa – bo ileż razy już widzieliśmy admirała wredniaka, który postępuje niegodnie niby to dla większego dobra?

Zastanawiające jest też, jak Federacja przetrwała tak długo, gdy o jej bezpieczeństwo troszczą się sami spaczeni admirałowie?

Nie jest również lepiej w przypadku Ru'afo (F. Murray Abraham), który spełnia role dyżurnego czarnego charakteru i nikogo więcej. Zresztą postać ta, jak cała ich rasa, nie jest zbyt mądra – trudno mieć do nich inne uczucia niż ambiwalentne.

To samo tyczy się rasy Ba'ku, w której przedstawicielce, Anij zakochuje się kapitan Picard. Muszę jednak przyznać, że dzięki popisowi swojej stonowanej gry aktorskiej i urokowi osobistemu, kreująca tę postać Donna Murphy, umiała sprawić, że bez oporu zaakceptowałem nową wybrankę serca Picarda.

Jeśli już jesteśmy przy omawianiu obcych ras, jakie przedstawiono w ,,Insurrection", nie sposób nie wspomnieć, że Ba'Ku wyglądają…identycznie jak ludzie! Nie mają nawet minimalnie różniącej ich od nas fałdki na czole czy innego szczegółu anatomicznego, który kazałby nam myśleć, że to przedstawiciele odmiennego gatunku. Tacy z nich obcy jak z Klingonów pacyfiści.

Również miejsce akcji, w którym rozgrywa się film jest jakoś bardzo mało fantastyczne - wprawdzie plenery rzekomej obcej planety są ładne - ale w żadnym razie nie przekonują mnie, że bohaterowie są na innym świecie.

Nie mogę się również opędzić od wrażenia, że twórcy ,,Insurrection" zapomnieli, że realizują film kinowy a nie kolejny odcinek serialu – jest to spory krok wstecz względem ,,First Contact". Filmowi brakuje zwyczajnie epickiego rozmachu – tyczy się to zarówno prezentowanej historii, jak i niedbałego potraktowania wielu aspektów strony technicznej projektu.

Natomiast to co zasługuje na uwagę w przypadku ,,Insurrection", to muzyka w wykonaniu jak zawsze niezawodnego Jerry'ego Goldsmith'a. W przeciwieństwie do soundtracka z ,,First Contact" tu dominują pogodne, idylliczne tony, przeplatane od czasu do czasu żywszymi kawałkami. Wszystkie one nie zapadają wprawdzie w pamięć tak dobrze, jak motyw przewodni ze wspomnianego ,,Pierwszego Kontaktu", ale i tak owe kompozycje zdają się być jedną z najmocniejszych stron filmu.

Jeśli już przy nich jesteśmy, to nie sposób milczeniem pominąć całkiem udanych efektów specjalnych. Obszar mgławicy, gdzie znajduje się planeta Ba'Ku i ona sama oglądana z orbity, otoczona pasem pierścieni, prezentują się całkiem okazale. Również projekty i wykonanie okrętów - zarówno znanego już publiczności Enterprise-E jak i całkiem nowych jednostek Son'a - zasługuje na pochwałę. Szkoda, że tylko to i niewiele więcej zasługuje w ,,Insurrection" na uznanie, bo nawet przesłanie filmu mówiące o tym, jak cenne jest życie, i że powinno smakować się je powoli, brzmi nieco nieszczerze, gdy dostarcza nam go spowalniająca czas ,,czarodziejka" Anij.

***

Autor: Ledsbourne, reblog

Insurrection

Raczej przypomina nakręcony z rozmachem odcinek TNG niż film – i chyba dobrze. Porusza sporo wątków, fajnie ukazuje Federację od innej strony i konflikt moralny.

Biorąc pod uwagę, że chronologicznie właśnie trwa wojna z Dominum na całego, dobrze widzieć, że tym razem od załogi Enterprise nie zależą losy ludzkości/całego kwadrantu. Ciemna strona Federacji i mniej wyidealizowany świat wypadają super.

Znowu jest tu sporo humoru – załoga jest przedstawiona w bardziej ludzki sposób. Kupuję żarty Daty i subtelne ponowne zawiązanie romansu Troi i Rikera, natomiast wątek romansu Picarda już mniej, a postać Worfa w ogóle tu nie pasuje i wypada karykaturalnie.

F. Murray Abraham (w doskonałej charakteryzacji!) stwarza ciekawy czarny charakter, ale trochę nie do końca wykorzystany. Samo podłoże konfliktu, intryga polityczna i plot twist na końcu, to najjaśniejsze strony filmu. Jest też więcej komputerowych efektów.