Projekt przedłożono w 2288 roku.
Klasa Excelsior była w dziejach Federacji pierwszym projektem odchodzącym od wytycznych Zephrama Cochrane'a. Zadaniem projektu było wybudowanie statku zdolnego do przełamania bariery warp 10 możliwie jak najlżejszym statkiem. USS Excelsior był wtedy największym osiągnięciem Gwiezdnej Floty - bardzo zwrotny, praktyczny, z wydajnymi silnikami.
Niestety, już wstępne testy wykazały, że nie jest w stanie przekroczyć bariery. Podczas prób jego silniki zacinały się, bądź nawet zawodziły nie mogąc sprostać wymaganiom projektu. Te problemy pojawiły się po raz pierwszy, gdy Excelsior (noszący wówczas numer NX-2000) został wysłany za USS Enterprise, porwanym przez admirała Kirka. Po roku modyfikacji podjęto dalsze próby. Jedna z nich niemal zakończyła się katastrofą, kiedy to rdzeń reaktora wszedł w stan krytyczny i został odrzucony w kosmos w ostatnim momencie. Statek (tylko lekko uszkodzony) odholowano do doku i w ciągu pięcioletniej naprawy usunięto wszystkie przeróbki, które miały umożliwić przełamanie bariery. Następnie Excelsior został oddany do służby jako normalny statek.
Odkryto później, że zakłócenia podprzestrzenne oddziaływały na pole grawimetryczne w reaktorze, powodując zakłócenia w poprawnej pracy, a na dłuższą metę utratę stabilności. Projekt "Bariera" bez wątpienia zakończył się porażką, jednakże projekt Excelsiora okazał się monumentalnym sukcesem. Przez 70 lat służby statki tej klasy wykazały się wspaniałą niezawodnością i znakomitą ekonomiką lotu. Okręty klasy Excelsior ciągle są produkowane, aczkolwiek do oryginalnego projektu wprowadzono, co zrozumiałe, pewne zmiany. Najbardziej od pierwotnego projektu odbiegał Enterprise-B, aczkolwiek zachował on charakterystyczny kształt. Na dzień dzisiejszy Gwiezdna Flota ma w rejestrach 40 statków tej klasy, a następne 10 (jako zamykające serię) jest produkowane w jej licznych dokach.
Najstarszy statek klasy Excelsior znajduje się obecnie w Smithoniańskim Instytucie Statków Kosmicznych na Marsie. Jak już wspomniano, przez 50 lat do projektu klasy Excelsior wprowadzono liczne zmiany. Aktualnie znane są odmiany Alfa, Beta i Delta.
Excelsior Alfa to pierwszy, oryginalny statek już po pięcioletnich przeróbkach. Został on dopuszczony do służby równocześnie z Excelsiorem klasy Beta.
W Excelsiorze klasy Beta wprowadzono wszystkie najnowsze osiągnięcia techniki. Ogólnie statek był nieznacznie większy, miał mocniejsze silniki, ulepszone komputery i przerobiony reaktor. Enterprise-B był pierwszym statkiem tej klasy oddanym do służby. Przez pewien czas utrzymywano te dwa projekty naraz, głównie z powodu nadmiaru części do wersji Alfa.
Excelsior klasy Delta był ponownym uaktualnieniem projektu, włączając w to zmodyfikowany reaktor klasy Galaxy, ulepszone uzbrojenie i zwiększoną ekonomię zużycia paliwa. Statki tej klasy pojawiły się w 2364 roku.
Schematy mostka
1 - Fotel dowódcy
2 - Stanowisko sternika
3 - Stanowisko nawigatora
4 - Główny ekran
5 - Konsola naukowa I
6 - Konsola naukowa II
7 - Konsola inżynieryjna
8 - Konsola napędu
9 - Konsola środowiskowa
10 - Turbowinda
11 - Konsola naukowa III
12 - Konsola łączności
13 - Konsola taktyczna
14 - Schemat statku
15 - Schemat statku
16 - Wyjście na korytarz
1 - Fotel dowódcy
2 - Stanowisko sternika
3 - Stanowisko nawigatora
4 - Główny ekran
5 - Konsola naukowa I
6 - Konsola naukowa II
7 - Konsola inżynieryjna
8 - Konsola napędu
9 - Konsola środowiskowa
10 - Turbowinda
11 - Konsola naukowa III
12 - Konsola łączności
13 - Konsola taktyczna
14 - Schemat statku